مزایای مصرف کود فسفر در گیاهان

کود فسفر(P)

فسفر به مقدار زیاد مورد نیاز گیاهان میباشد و بیشتر بصورت PO2 و PO3 قابل جذب مورد مصرف گیاهان قرار می گیرد. فسفر یکی از نامحلول ترین و کم تحرک ترین عناصر در خاک میباشد. میزان فسفر درون خاک بصورت آلی در افقهای سطحی بیشتر از افقهای زیرین میباشد. PH خاک در جذب فسفر بسیار موثر است (PH مناسب درختان میوه ۷ تا ۶٫۵ میباشد). فسفر برخلاف نیتروژن و گوگرد، در گیاه کاسته نمیشود بلکه در بالاترین سطح اکسیداسیون قرار دارد. فسفر پس از جذب توسط گیاه مبدل به استرهای ساده فسفات نظیر قندهای فسفات دار میشود یا از طریق پیوند پیروفسفات به یک فسفات دیگر متصل می‌شود (نظیر آدنوزین تری فسفات). فسفر برای تولید بذر و میوه از عناصر اصلی است و در صورت کمبود فسفر، تشکیل میوه متوقف می‌شود مخصوصاً اگر میزان ازت بالا باشد. کودهای حاوی فسفر به عنوان یک محرک رشد سریع عمل کرده به گونه ای که گیاه یک سیستم ریشه‌ای قوی و سالم را در مراحل ابتدایی رشد تشکیل می دهد. تولید ریشه‌ها‌ی ثانویه و ریشه‌های مویی سبب افزایش سطح تماس بیشتر ریشه با خاک شده و به گیاه فرصت می‌دهد تا بتواند مواد غذایی و رطوبت بیشتری را جذب کند. 

عملکرد فسفر درون گیاهان

فسفر یک عنصر ساختمانی در اسیدهای نوکلئیک است. این اسیدها ناقل اطلاعات ژنتیکی در گیاه میباشد. تمام سلول‌های گیاهی دارای ترکیبات فسفری می‌باشند. فسفر در تقسیم سلولی، رشد بافت‌های ریشه و شاخه‌ها، رشد بذر و مغزدانه‌ها‌ حیاتی بوده و قبل از جنگ جهانی دوم به عنوان یک عنصر غذایی موثر در مرکبات شناخته شده است. با وجود این‌که فسفر خاک‌های مختلف از ۴۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم در کیلوگرم (ppm) گزارش شده است، ولی گیاهان می‌توانند این عنصر را فقط به صورت یون‌های خاصی جذب کنند که در اغلب موارد غلظت آن در خاک بسیار پایین است. این عنصر در موجودات زنده از جمله گیاهان وظیفه ی انتقال انرژی را بر عهده دارد. فسفر بصورت ترکیبات آلی فیتات در گیاه ذخیره میشود و به همراه سایر عناصر در ساختمان دانه ی گرده شرکت دارد. این عنصر در تشکیل بذر نقشی اساسی داشته و به مقدار زیاد در بذر و میوه یافت میشود. افزایش بیش از حد این ماده در محصولات باغی احتمالا باعث کاهش کیفیت غذایی آن میشود (که مربوط به نسبت اسید فیتیک به روی میباشد). وجود فسفر درون خاک منجر به گسترش ریشه ها می گردد. فسفر سبب جابجایی انرژی و تقسیم سلولی درون گیاهان می‌شود. همچنین در کربن‌گیری گیاه نقش دارد. موجب گلدهی گیاه و بلوغ زودرس گیاه می‌ گردد.

چرخه ی فسفر

تاثیرات بوجود آمدن کمبود فسفر درون خاک

کمبود فسفر اثر مستقیم و منفی در رشد و نمو گیاه خواهد داشت و ریشه زایی را با مشکلات جدی روبرو می کند. همچنین در گیاهانی که در خاک های ضعیف و یا در خاک های با رطوبت بالا کشت می شوند و رشد نامناسبی دارند، استفاده از این کود توصیه می گردد. زیرا در اثر کمبود فسفر رشد بخشهای هوایی و ریشه کند و یا متوقف میشود. برگها کوتاه، باریک و نازک میشوند و در این حالت دمبرگها زاویه ی کوچکی را با شاخه تشکیل میدهند. رشد طولی گیاه عمودی بوده و شاخه های جانبی کمتر رشد می یابند. تعداد برگها کاهش می یابد. جوانه ها می میرند. تعداد شکوفه ها کاهش می یابد. بنابراین از محصول میوه نیز کاسته خواهد شد. برگها به رنگ سبز تیره مایل به آبی یا ارغوانی در می آیند و گاهی لکه یا نوارهایی بر روی پهنک برگ ظاهر میشود. رنگ ارغوانی که مربوط به ماده ی آنتوسیانین می باشد از مشخص ترین علائم کمبود فسفر در درختان میوه میباشد. علائم کمبود در برگهای پیر مشاهده میشود اما برگهای جوان (در سرشاخه ها) به رنگ سبز طبیعی باقی می مانند. در هنگام کمبود فسفر در بعضی از میوه ها، گوشت میوه نرم و شیره ی میوه خیلی ترش میشود، همچنین خاصیت انباری میوه کاهش می یابد.

فسفر عموما از دو منبع، جهت ساخت کودهای فسفره تامین میشود که عبارتند از :

الف) اسید فسفریک

بیشتر اسید فسفریک در تولید کود به‌کار می‌رود، کودهای حاصل بسیار محلول بوده و به راحتی از طریق ریشه قابل جذب است.با وجود انحلال خیلی خوب این کودها در آب، جذب برگی آنها بسیار ناچیز میباشد.یونهای فسفات تولید شده توسط این کود تنها از راه ریشه قابل جذب بوده و به دلیل بزرگی انها برای گیاه، برگها و اندامهای هوایی قابلیت جذب این کودها را ندارند (از طریق محلولپاشی جذب نمیشوند).

ب) اسید فسفرو

کودهای فسفره دارای حلالیت بسیار خوبی میباشند.کود محتوی اسید فسفروس یون فسفیت تولید میکند. که از راه برگ و ریشه قابل جذب است.

ویژگی های کود فسفیت پتاسیم (فسفره ترکیب شده با پتاسیم)

این ترکیبات به جای فسفات یون فسفیت تولید می کنند.دارای یک اتم اکسیژن کمتر نسبت به یون فسفات بوده و کوچکتر از فسفات میباشند و به همین دلیل بسیار سریع جذب گیاه میشوند، از راه آوندهای چوب و آبکش در کل گیاه انتقال می یابد علاوه برآن حلالیت فسفیت نسبت به کودهای فسفره (ترکیبات فسفات) بیشتر است. از طریق تقویت سیستم ایمنی مقاومت گیاه به بیماریها افزون میگردد.
با مصرف فسفیت پتاسیم بر ساختار دیواره سلولی هیف های قارچ های بیماریزا تاثیر می گذارد و باعث شناسایی عوامل بیماریزا توسط سیستم ایمنی گیاه میشود. در پایان منجر به انهدام آنها توسط خود گیاه می شود.در واقع کود فسفیت پتاسیم در برابر برخی از بیماریها، گیاه را تحریک کرده تا مقاومت گیاهان سالم و بهبود گیاهان بیمار افزایش بیابد، بخصوص در برابر بیماری سفیدکها مقاوم میباشد.

کنترل بیماری سفیدک پودری گیاهان

اگر این بیماری خیلی زود کنترل نشود آسیب جدی ای به گیاه وارد میکند.
میتوانید با قطع یا هرس کردن برگ و ساقه های آلوده باعث کاهش انتشار بیماری شوید.
حتی اگر گیاهی به صورت کامل دچار این بیماری شده باشد بهتر است که آنرا از بین ببرید و شاخه های گیاه را بسوزانید زیرا ممکن است به گیاهان اطراف نیز سرایت کند به همین منظور بقیه گیاهان مجاور را سمپاشی کنید.

استفاده ی بی رویه از کودهای شیمیایی فسفاته

استفاده بی رویه کشاورزان از کودهای شیمیایی فسفاته موجب تجمع ترکیبات آن و همچنین فلزات سنگین مانند کادمیوم در خاک شده است. در اغلب اراضی زراعی، تجمع فسفر موجب بروز مشکلاتی در جذب عناصر کم مصرف می‌شود. علاوه بر آن، شستشوی فسفر به آب‌های زیرزمینی و راکد موجب خسارات جبران ناپذیر اکوسیستمی‌‌می‌شود به طوری که آلودگی فسفر و فلزات سنگین همراه آن به عنوان یک خطر زیست محیطی در دهه‌های اخیر جلب توجه بوم شناسان جهان را نموده است (ملکوتی ۱۳۷۳، کوچکی ۱۳۷۳ و Mahendra 2002).

علاوه بر اینکه خسارات ناشی از مصرف کودهای فسفاته بر کشاورزان تحمیل میشود موارد زیان بار دیگری نیز در پی دارد. از جمله :
الف) آلودگی آبها به فسفر زیاد و عناصر سنگین فوق
ب) تجمع فلزات سنگین مانند کادمیوم، اورانیوم و بور در خاک و در گیاه
پ) کاهش جذب مس،‌ آهن و سایر ریز مغذی‌ها توسط ریشه
ت) کاهش کمیت و کیفیت محصول
ث) تخریب ساختمان خاک
حتی محیط زیست را نیز آلوده میکند با وارد شدن مقدار زیاد فسفر بدرون دریاچه ها منجر به
افزایش جمعیت جلبک‌ها و خزه‌ها (دیاتومه ها) که اکوسیستک حاکم درون آب را برهم میزند. این رویداد یکی از دلایل مهم از بین رفتن گونه های آبزی است.

بهترین زمان مصرف کودهای محتوی فسفر

استفاده از این کود برای خاک هایی که کمبود فسفر دارند، بسیار توصیه می گردد. مناسبترین زمان برای استفاده از این کود همزمان با رشد رویشی جهت رشد و توسعه ریشه گیاه و همچنین قبل از گلدهی و در هنگام تشکیل میوه می باشد. این کود سبب افزایش پایداری و استحکام نشاء در خاک و افزایش طول ریشه می گردد. تامین میزان کافی فسفر برای تولید دانه در مراحل اولیه رشد بیشتر از مراحل بعدی موثر می باشد. عنصر فسفر در مرحله زایشی از برگ های کهنه به برگ های تازه انتقال می یابد و در انتقال انرژی نقش بسیار موثری ایفا می کند. این عنصر همچنین در تشکیل بذر نقش اساسی دارد.

نوع محصول
میزلن مصرف به صورت محلول پاشی
صیفی جات
۲/۵_۱/۵ در هزار، ۳_۲ مرتبه
مرکبات و درختان میوه
۴/۵_۲/۵ در هزار، ۳_۲ مرتبه
توت فرنگی، سیب زمینی، گوجه فرنگی و انگور
۲/۵ در هزار، ۳_۲ مرتبه
گل ها و گیاهان زینتی
۲/۵_۱/۵ در هزار، ۳_۲ مرتبه
محصول مرتبط با مقاله
خانم یوسفی
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت، استفاده از سرویس reCAPTCHA گوگل مورد نیاز است که موضوع گوگل است Privacy Policy and Terms of Use.

من با این شرایط موافق هستم .