آموزش جامع کاشت باقلا

باقلا با نام علمی Vicia Faba، گیاهی یکساله و علفی از خانواده بقولات به شمار می رود. باقلا بومی جنوب غرب آسیا و شمال آفریقا می باشد. کشت این گیاه در مناطق سردسیری و گرمسیری مرسوم است و از فواید و خواص فراوانی برخوردار می باشد. باقلا با افزایش میزان ازت به جای مانده باعث کاهش مصرف کودهای ازته در زراعت بعدی می شود به گونه ای که به عنوان یکی از گیاهان اصلاح کننده خاک به شمار می رود.

گیاه باقلا دارای ساقه ای ضخیم و صاف با ارتفاعی حدود 80 سانتی متر می باشد. طول دوره رشد این گیاه طولانی و دارای شاخ و برگ زیادی است. گل باقلا به رنگ سفید به همراه یک لکه سیاه در وسط آن است. دانه های باقلا معمولا درون غلافی پوشیده از کرک به طول تقریبا 12 سانتی متر قرار گرفته اند. درون هر غلاف معمولا 2 الی 6 دانه موجود می باشد.

معمولا باقلا به دو صورت تازه و خشک مورد استفاده عموم جامعه قرار می گیرد. برخی از کشاورزان از باقلاهای خشک به منظور تغذیه دام و طیور نیز استفاده می کنند. علاوه بر این امکان استفاده از بقایای آن به عنوان کود سبز پس از برداشت غلاف سبز وجود دارد.

مهم ترین تولید کنندگان باقلا

کشور چین با تولید 1 میلیون و 608 هزار تن باقلا اولین کشور بزرگ تولید کننده باقلا در جهان می باشد. بعد از آن کشورهای اتیوپی و استرالیا هر کدام با تولید 878 هزار تن و 423 هزار تن به ترتیب رتبه های دوم و سوم دنیا را به خود اختصاص داده اند. ایران نیز با تولید 17.5 هزار تن باقلا در سال در رتبه 19 جهان قرار دارد. استان گلستان نیز یکی از مهم ترین استان های تولید کننده باقلا و تامین کننده بذر باقلا به شمار می رود.

ارقام مختلف باقلا

ارقام دانه ریز باقلا معمولا در مناطق سردسیری و ارقام دانه درشت در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری کشت می گردد.

نام رقم ویژگی
باقلا برکت ارتفاع این رقم ۴۰ تا ۸۰ سانتی متر است. عملکرد بالای این رقم به لحاظ پرمحصولی ، دانه درشتی ، زودپز بودن و بازار پسندی مد نظر است. و هم اکنون جزء ارقام غالب استان گلستان به شمار می رود.
باقلا زهره مبدا آن هلند است و عملکرد خشک آن ، دو تن در هکتار است.
باقلا شامی یا باغی دانه درشت است و بازار پسندی خوبی دارد.
باقلا شاخ بزی از لحاظ عملکرد مشابه باقلای شامی است.
باقلا الجزایری در مناطق خوزستان کشت می شود پابلند و دانه درشت است و عملکرد آن از رقم زهره کمتر است.
باقلا سرازیری مناسب مناطق ساحلی و اصفهان با عملکرد سبز ۱۷ تا ۲۵ تن و عملکرد خشک حدود ۲ تا ۳ تن در هکتار می‌باشد. ارقام و لاین های جدید مانند ILB1814 و ILB1266 بازار پسندی و عملکرد خوبی دارند.
باقلا شادان پتانسیل عملکرد دانه و غلاف سبز زیاد، مقاومت به بیماری لکه برگی باقلا، پایداری عملکرد دانه در کشور، تعداد غلاف در بوته بالا، قابلیت برداشت مکانیزه، مقاوم نسبت به خوابیدگی، یکنواختی غلاف‌ها، طعم بهتر، درصد پروتئین بالاتر، میزان تانن کمتر، یکنواختی پخت، بالا بودن نسبت دانه به غلاف و مناسب جهت مصرف پلویی است.
باقلا فیض طول غلاف زیاد (تعداد دانه در غلاف ۹-۶ عدد)، زودرسی، خوش‌خوراکی، بالا بودن نسبت دانه به غلاف، نیمه مقاوم بودن نسبت به بیماری‌های شایع باقلا و شاخص برداشت بالا است. ضمنا این رقم در تاریخ کشت‌های دیرهنگام نیز عملکرد بالایی تولید می‌کند.
باقلا مهتا نخستین رقم بدون تانن باقلا است که مناسب برای دام به شمار می رود.

فواید و خواص باقلا

1) با توجه به اینکه باقلا دارای مقدار قابل توجهی آهن، فسفر، مس، منگنز، منیزیم، ویتامین C، ویتامین A، ویتامین K، ویتامین B و اسیدفولیک می باشد از این رو در درمان کم خونی بسیار مناسب می باشد.

2) باقلا با دارا بودن کلسیم و پتاسیم در جلوگیری از پوکی استخوان و کنترل فشار خون بالا مفید می باشد.

3) گل باقلا نیز دارای خواص بسیاری می باشد. بیماران مبتلا به میگرن، رماتیسم، نقرس، درد مفاصل و دردهای کلیوی می توانند از گل باقلا استفاده نمایند.

4) باقلا نقش موثری در تقویت سیستم ایمنی بدن دارد.

5) باقلا سرشار از مواد مغذی است از این رو در سلامتی پوست و مو نقش قابل توجهی دارد.

6) مصرف باقلا خطر ابتلا به بیماری های قلبی، سرطان و افسردگی را کاهش می دهد. البته مقدار بیش از حد لوودوپا موجب کمبود ویتامین B6 در بدن می گردد که در نتیجه کمبود این ویتامین موجب افسردگی می گردد.

7) مصرف باقلا موجب جذب فولات موردنیاز برای زنان باردار می گردد.

عوارض و مضرات باقلا

1) مصرف باقلا به همراه ماست موجب دل پیجه می گردد.

2) مصرف بیش از حد باقلا تازه موجب ایجاد تاول در دهان می گردد.

3) مصرف باقلا در شب موجب بی خوابی می شود.

4) زیاده روی در مصرف باقلا موجب نفخ یا سنگینی معده می گردد. به منظور جلوگیری از این عارضه کافیست ابتدا باقلا را پوست کنده و خوب بجوشانید و آنگاه  آب آن را دور بریزید.

5) افراد مبتلا به کلسترول خون بالا، تصلب شرایین، فشار خون بالا، اسیداوریک بالا، افسردگی، فاویسم، نفخ، دل درد، سنگ اورات، خارش پوستی، صرع، آلرژی و حساسیت نباید در خوردن باقالا افراط نمایند.

شرایط لازم جهت کشت باقلا

– آب و هوا

باقلا گیاهی است که در آب و هوای معتدل و خنک رشد بهتری دارد.

– دما

این گیاه قادر است تا 4 درجه سانتی گراد زیر صفر را تحمل نماید. بهترین دما برای رشد و جوانه زنی گیاه حدود  15 تا 18 درجه سانتی گراد می باشد.

– خاک

خاک مناسب برای رشد و نمو این گیاه، خاک های لومی و حاصلخیز می باشد. ph مناسب برای کشت این گیاه 6.5 است.

– میزان بذر مصرفی

حدود 120 تا 150 کیلوگرم در هکتار

تناوب باقلا به چه صورت می باشد؟

از تناوب زراعی باقلا با دیگر حبوبات خودداری نمایید. باقلا در تناوب با غلات تاثیر مثبتی در افزایش عملکرد محصول بعد از باقلا به همراه خواهد داشت. علاوه بر این به دلیل امکان برداشت زود هنگام آن و آماده شدن به موقع زمین برای کشت گیاهانی از جمله پنبه و سویا مناسب می باشد.

زمان کاشت باقلا

باقلا از جمله گیاهان فصل خنک به شمار می رود. از این رو بهترین زمان کاشت باقلا در مناطق گرمسیری فصل پاییز و در مناطق سردسیری در بهار می باشد.

اقدامات لازم قبل از کاشت باقلا

1- آماده سازی زمین قبل از کاشت باقلا

به منظور افزایش رشد محصول و از بین بردن علف های هرز ابتدا زمین را به عمق 20 الی 25 سانتی متر شخم زده و سطح خاک را با استفاده از دیسک نرم و یکنواخت می کنیم. سپس مقداری کود مورد نیاز گیاه از قبیل کود فسفات به همراه 2 کیلوگرم هیومیک دایموند 95% یا فولوی بست به مقدار 1 کیلوگرم در هکتار می توان استفاده نمود. پس از انجام عملیات تسطیح و تهیه بستر بذر، اقدام به آبیاری زمین می نماییم.

اضافه نمودن کود قبل از کاشت از مزایای زیادی برخوردار است و منجربه بهبود ساختار خاک و افزایش دسترسی گیاه به مواد مغذی می گردد. نکته حائز اهمیت در کوددهی قبل از کاشت این است که چنانچه به صورت صحیح به خاک اضافه نشود ممکن است منجر به آسیب به بذرها و کاهش جوانه زنی گردد. از این رو توصیه می شود در زمان بارندگی که خطر نشت نیتروژن افزایش می یابد و در آب و هوای گرم که میزان تبخیر این ماده زیاد است از کوددهی قبل از کاشت اجتناب نمایید. علاوه بر این در خاک های شنی که از توانایی پایینی در نگهداشتن مواد مغذی برخوردار هستند مقدار کود مصرفی را کاهش دهید.

2- بذرمال کردن و کشت باقلا

به مقدار موردنیاز بذر از کود زینگ فول 150 که واحد مقدار مصرف 1 کیلوگرم در 800 کیلو بذر می باشد و بذر مال کردن با این محصول ایتالیایی باعث ریشه زنی و رشد سریع محصول می گردد. پس از آماده سازی زمین اقدام به کاشت بذر در عمق 5 سانتی متری خاک می نماییم. در صورتیکه عمق کاشت از 5 سانتی متر بیشتر گردد بذر به دلیل سله بستن سطح خاک بر اثر بارندگی ها دچار مشکل خواهد شد. در طول مدت رشد به منظور از بین بردن علف های هرز باید عمل وجین صورت گیرد و خاک دهی پای بوته ها انجام شود. توجه داشته باشید که فاصله دو بوته از هم 10 الی 15 سانتی متر و فاصله ردیف ها 50 الی 70 سانتی متر باید در نظر گرفته شود.

 

کوددهی هوایی و زمینی و داشت باقلا

کوددهی هوایی در زمان 4-5 برگ شدن محصول به میزان 1 لیتر فول آپ به همراه 1 لیتر آمینوگراس در 300 لیتر آب به صورت محلول پاشی انجام شود و در صورت نیاز تکرار تا یک مرحله و زمان قبل به گلدهی نشستن از کودهای تری باد به میزان 700 سی سی در هکتارمحلولپاشی نمایید. در زمان غلاف از محصول کامیتو یا دولچه ویتا 10-10-30 به میزان یک کیلوگرم در هکتار محلول پاشی انجام شود و تکرار آن هر 10 روز تا 3 مرحله و زمان محلولپاشی بستگی به شرایط آب و هوا و منطقه دارد.

– کوددهی از راه خاک

مقدار 100 تا 200 کیلوگرم ازت، 80 کیلوگرم فسفات آمونیوم و 200 کیلوگرم کودهای پتاسه در هر هکتار نیاز است. معمولا در مرحله تشکیل غلاف کودهای ازته را به صورت سرک به گیاه می دهند. استفاده از کود ازت در دو زمان، یک بار هنگام آماده کردن زمین و یک بار در مرحله رشد و نمو به محصول داده می‌شود.

– آبیاری

گیاه باقلا در مقابل کمبود آب به شدت حساس بوده و تحت تاثیر تنش رطوبتی قرار می گیرد. با کمبود رطوبت علاوه بر کاهش عملکرد محصول، تثبیت نیتروژن آن نیز کاهش می یابد از این رو ضروری است تا در مراحل گلدهی و مرحله رسیدن دانه آبیاری مزرعه به طور منظم انجام گیرد. توصیه می شود پس از کاشت و تا زمان جوانه زنی، همواره رطوبت کافی برای رشد و نمو گیاه فراهم باشد.

برداشت باقلا

به طور کلی طول دوره کاشت تا برداشت باقلا بسته به شرایط آب و هوایی حدود 120 الی 150 روز به طول می انجامد.

عموماٌ برداشت باقلا می تواند هم به صورت دانه های خشک شده و هم به صورت دانه های تازه و سبز انجام گیرد. در حالت دوم باید قبل از خشک شدن غلاف ها اقدام به برداشت محصول نمود.

اقدامات لازم پس از برداشت باقلا

1) پس از برداشت باقلا لازم است برای از بین بردن بقایای محصول زمین را شخم زد.

2) باقلا را می توانید پس از برداشت در دمای 57 درجه سانتی گراد برای 3 الی 4 ساعت نگهداری نمایید تا چنانچه حشره ای در داخل آنها وجود دارد کامل از بین برود.

محصولات مرتبط با مقاله
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *