سوختگی برگ در محصولات کشاورزی بر اثر بیماری قارچی (heliminthosporium)

معرفی بیماری هلمینتوسپوریومی

هلمینتوسپوریومی یک پاتوژن گیاهی است که بر روی اکثر نباتات زراعی خانواده گرامینه ها و در سر تا سر نقاط دنیا شناخته شده می باشد و موجب خسارت های شدیدی می گردد. این پاتوژن گیاهی بر روی درختان میوه مانند سیب موجب ایجاد بیماری آبله سیاه و در گلابی سبب ایجاد شانکر تاولی می گردد.

دو گونه رایج اینگونه قارچ ها Bipolaris و Exserohilum نام دارد که بیماری هایی نظیر سوختگی یا بلایت های برگی ذرت، لکه قهوه ای برنج، لکه برگی گندم ، پوسیدگی طوقه و ریشه گندم،لکه توری و بیماری نواری جو، لکه نقطه ای جو، بلایت ویکتوریا یا لکه برگی چاودار، لکه چشمی و نوار قهوه ای نیشکر و گرامینه های چمنی و ریشه ذوب شدگی چمن ها را به وجود می آورند.

علائم بیماری هلمینتوسپوریومی

علائم اولیه بیماری با درصدهای مختلفی بر روی سطح برگ ها قابل مشاهده می باشد. به عنوان مثال در بیماری برگ جنوبی ذرت (Southern Corn Leaf blight)، لکه هایی به رنگ برنزه و بیضی شکل و به قطر ۲.۵ * ۰.۶ سانتی متر تمام سطح برگ را فرا می گیرند.

برخی از گونه های قارچ هلمینتوسپوریومی، به ساقه و غلاف برگ ها و غلاف خوشه و چوب خوشه ها حمله می کنند. سطح دانه های آلوده به این قارچ از کپک نمدی و سیاه قارچ پوشیده می گردد. چوب های بلال ممکن است دچار پوسیدگی شود و چنانچه ساقه ها زود دچار بیماری گردند باعث می شود خوشه ها دچار پژمردگی و در نهایت از بین بروند.

عامل این بیماری قارچی در برنج موجب ایجاد لکه قهوه ای یا بلایت برنج می گردد. نشانه های این بیماری بر روی برگ ها و پوشینه ها به صورت لکه های قهوه ای مایل به ارغوانی کوچک نمایان می گردد. معمولا در مرکز شلتوک (برنجی که هنوز از پوست برنیاورده باشند) لکه هایی خاکستری با حاشیه های قهوه ای ایجاد می گردد. به مرور این لکه ها گسترش می یابند به گونه ای که سطح شلتوک پوشیده از چندین لکه کوچک و بزرگ با پوششی نمدی و قهوه ای تیره همراه با کنیدیوفورها و کنیدیها می گردد.

خسارات ناشی از بیماری هلمینتوسپوریومی

آلوده سازی بذرها به طور مستقیم خسارت وارد می کند به گونه ای که یا رشد گیاه قطع می گردد و یا رشد آن خیلی ضعیف می باشد. این حالت در خزانه ها و یا در مزارع به وفور قابل مشاهده می باشد. به علاوه این بیماری سبب کاهش باردهی محصول می گردد. خسارت این بیماری در سال ۱۹۴۲ به گونه ای می باشد که منجر به قحطی بنگال و مرگ ۲ میلیون نفر که در اثر گرسنگی جان خود را از دست داده اند گردید. خسارت این بیماری بر روی گندم، جو و چاودار به مراتب بسیار زیاد می باشد. به طوریکه در بیماری بلایت ویکتوریایی چاودار دورگ گیری شده در رقم Victoria و چمن ها خسارت کاملا قابل ملاحظه می باشد.

چرخه زندگی هلمینتوسپوریومی

گونه های مختلف بیماری به صورت ریسه یا اسپور روی بذر یا داخل بذر در بقایای گیاهان آلوده زمستان گذرانی می کنند.

برخی از پاتوژن ها ضعیف و برخی دیگر قوی و نیرومند می باشند. به عبارتی می توان بیان نمود زمانیکه در خاک هستند مانند قارچ های ساپروفیت رشد و تکثیر کمی دارند و با بالا رفتن ازت خاک، بسیاری از گونه ها مانند ویکتوریا و بلایت ها توکسین های اختصاصی قوی ایجاد می نمایند که نقش مهمی در ایجاد بیماری ایفا می نمایند. عامل بیماری قارچی هلمینتوسپوریومی در دمای ۱۸-۳۲ درجه سانتی گراد به ویژه در هوای مرطوب و شرجی گسترش می یابد و در هوای خشک فعالیت قارچ به تعویق می افتد.

مدیریت و کنترل بیماری هلمینتوسپوریومی

۱) استفاده از واریته های مقاوم 

۲) استفاد از بذور سالم و غیر آلوده

۳) تناوب زراعی

۴) جمع آوری کاه و کلش

۵) سمپاشی مزرعه با قارچ کش ها

۶) آبیاری سریع و کافی در فاصله زمانی ۷-۱۰ روز

۷) استفاده از قارچ کش های مناسب

۸) شخم عمیق به منظور دفن بقایای گیاهی باقیمانده

 

محصولات مرتبط با مقاله
ویدی کالا
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *