اهمیت کود کلسیم در زمین های کشاورزی

کود کلسیم (Ca)

کلسیم یکی از اجزاء اصلی تشکیل دهنده دیواره سلولی گیاهان است و علاوه بر تأثیر گذاری بر روی بسیاری از آنزیم‌های دخیل در فعالیت‌های فیزیولوژیکی و هورمونی گیاه، در افزایش ضخامت دیواره سلولی و در نتیجه استحکام آن و ایجاد مقاومت گیاه در برابر استرس‌های زنده و غیر زنده نقش به‌سزائی دارد. کلسیم هم در تغذیه گیاهان و هم در سلامت خاک نقش اساسی دارد و در قالب کود به صورت جامد و مایع استفاده می شود. در کنار منیزیم و گوگرد ، Ca یکی از سه ماده مغذی ثانویه است. این عناصر مانند مواد مغذی اولیه (نیتروژن ، فسفر و پتاسیم) برای رشد و سلامت گیاهان ضروری هستند. کانی ­های زیادی حاوی این عنصر هستند از جمله دولومیت، کالسیت، آپاتیت، فلدسپات، آمفیبول ها و ژیپس که در بیشتر خاک­ها یافت می­ شود.

عملکرد کلسیم در گیاهان

جذب این عنصر توسط گیاه از طریق جذب غیرفعال بدونه مصرف انرژی و همچنین به طور عمده آوندهای چوبی گیاه همراه با آب متحرک می­باشد، بنابراین جذب این عنصر به طور مستقیم با میزان تعرق گیاه ارتباط دارد. این عنصر ترکیبات نامحلول را با سایر عناصر موجود در خاک مانند فسفر تشکیل می دهد. کلسیم به دلیل تحرک کم در گیاه، با سلولهای گیاهی مزدوج میشود تا همراه آنها بماند، بنابراین تامین کلسیم برای سلولهای در حال رشد بسیار مهم است. بخشی از کلسیم به جای مولکولهای سدیم در خاک نشسته و خاک را از شوری زیاد، سله بستن و بی ساختاری رها میسازد. كلسيم ماده اوليه تشكيل دهنده ديوار سلولي و غشاء است كه با ايجاد پكتين در ديواره سلولها مانند سيمان عمل كرده و موجب استحكام بافت گياه و ميوه مي شود. كلسيم موجب افزايش كيفيت و بازارپسندي، سفت شدن ميوه، رنگ پذيري ميوه، پيش گيري و درمان عوارض فيزيولوژيك ميوه (لكه تلخي سیب، پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی، زردی کاهو، مردگی بافت برگ ها و…) مي شود. کود کلسیم موجب حفظ تازگی محصولات و افزایش ماندگاری آنها، جلوگیری از ایجاد PH اسیدی در خاک و پیشگیری و درمان لکه تلخ سیب، پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی، زردی کاهو، مردگی بافت برگها و نیز سوختگی قسمت بالای توت فرنگی می گردد. از جمله گیاهانی که این عنصر در آنها نقش بسزایی دارد  سیب، کلم بروکلی، کلم، هویج، گل کلم، کرفس، گیلاس، مرکبات، پنبه، خربزه، انگور، حبوبات، کاهو، هلو، بادام زمینی، گلابی، فلفل، سیب زمینی، تنباکو و گوجه فرنگی می باشد و می توان در شرایط کمبود بسته به شرایط محیط  از انواع کود کلسیم جهت رفع آن استفاده نمود. با افزودن اصلاحات به خاک ، مقدار بیشتری در اختیار گیاهان قرار می گیرد. کدام اصلاح بهتر است به این بستگی دارد که خاک شما اسیدی باشد یا قلیایی. از آنجا که این عنصر در گیاه جابجا نمی شود، استفاده از یک منبع محلول کلسیم که در طول فصل رشد به خصوص در سبزیجات و سایر محصولات با رشد سریع ترجیح داده می شود.

ترکیبات حاوی کود کلسیم
آهک (۴۰ %)_ هدف اصلی استفاده از آهک در باغ کاهش اسیدیته خاک است.
گچ (۲۳ %)_ به عنوان یک مکمل کلسیم و به عنوان یک تقویت کننده خاک استفاده می شود.
کودهای فسفات_ این کودها حاوی مقادیر بسیار زیادی کلسیم هستند. که استفاده از این کودها علاوه بر رفع نیاز گیاهان به  فسفر می توانند نیاز کلسیمی را نیز تامین کند.
سایر کود کلسیم دار_ نیترات کلسیم (۱۹٪)، نیترات کلسیم آمونیوم (۱۰٪ ) و کود کلاته ­های کلسیم

محصول
میزان مصرف به صورت محلول پاشی
محصولات زراعی
جهت محلول پاشی برگی ۲-۴ لیتر در هزار لیتر آب در طول چرخه رویشی
محصولات باغی (مرکبات و درختان میوه)
جهت محلول پاشی برگی ۳-۵ لیتر در هزار لیتر آب ( ۶- ۱۰ لیتر در هکتار) _ پس از تشکیل میوه تا یک هفته قبل از برداشت

کلسیم باعث جلوگیری از چه بیماری هایی می شود؟

_ بیماری پوسیدگی گلگاه در گوجه فرنگی، فلفل و خیار
_ بیماری پیسک در گوجه فرنگی
_ نکروزه برگی در خانواده کلم
_ سیاه شدگی وسط چغندر قند
_ تلخک سیب (بیتر پیت)
_ پوسیدگی گلگاه زیتون
_ شکافتن(cracking) در میوه های گیلاس و شلیل

علائم کمبود عنصر کلسیم در گیاهان

_ کمبود کلسیم موجب کاهش رشد و همچنین لوله شدن برگ‌ها و قهوه ای شدن ریشه‌ها می‌شود. در گوجه فرنگی، کمبود کلسیم موجب پوسیدگی ته میوه می‌شود.
_ در سیب کمبود کلسیم باعث کاهش استحکام میوه‌ها و عمر انبار داری کاهش می یابد.
_ در صورتی که گیاه با کمبود کلسیم مواجه شود برگ‌ها بد شکل و پیچیده می‌شوند و به طرف پایین خم و به رنگ زرد و همچنین این گیاهان اندازه کوچکی داشته و گل‌ها و گلبرگ‌های آن‌ها ریزش می‌کند.

ارتباط مستقیم کلسیم با کیفیت محصولات

کلسیم باعث بهبود صفات فیزیکی و شیمیایی میوه در محصولات باغبانی می‌شود. باعث حفظ ثبات غشای سلولی می‌شود، باعث استحکام بخشدن به ارتباط بین سلولی از طریق مقاومت تیغه میانی می‌شود. در محصولاتی که کمبود کلسیم داشته باشند تنفس به میزان زیادی افزایش پیدا می‌کند که باعث کاهش ذخیره کربوهیدرات می‌شود و عمر محصول برداشت شده کاهش می یابد. میوه‌هایی که ترکیبات کلسیمی محلول پاشی می‌شوند از کیفیت و عمر انبار داری بالاتری برخودارند.

موثرترین راه برای حرکت دادن کلسیم در سیب زمینی به سمت غده های در حال رشد، استفاده از نیترات کلسیم، همراه با آبیاری است.

 

زمان مصرف کود های کلسیمی

بهتر است کشاورزان در مزارع گوجه فرنگی، هندوانه، توت فرنگی و در باغات درختان میوه برای افزایش کیفیت محصولات از محلول پاشی کودهای کلسیمی استفاده کنند، کودهایی از جمله کلرور کلسیم و نیترات کلسیم از بهترین کودهایی می‌باشند که برای محلول پاشی استفاده می‌شوند. کلرور کلسیم نسبت به نیترات کلسیم کاربرد و مزیت بیشتری دارد چون با مصرف نیترات کلسیم نسبت نیتروژن به کلسیم N/Ca افزایش می یابد در این حالت ماندگاری میوه‌هایی همچون سیب کاهش می یابد.

*توجه: قابلیت اختلاط با اکثر کودها و سموم دفع آفات نباتی را دارد اما این محصول نبایستی با کودها و سموم دارای مس، سولفور و فسفر و همچنین کودهای با pH خیلی قلیایی مخلوط شود. قبل از اختلاط حتماً اختلاط پذیری انجام شود. در هنگام استفاده به دستورالعمل مصرف توجه فرمایید. دور از دسترس کودکان و غذای دام قرار گیرد. برای افزایش جذب بهتر است محلولپاشی در هوای خنک و آرام ترجیحاً اوایل صبح و یا غروب انجام شود.

 

محصولات مرتبط با مقاله
خانم یوسفی
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت، استفاده از سرویس reCAPTCHA گوگل مورد نیاز است که موضوع گوگل است Privacy Policy and Terms of Use.

من با این شرایط موافق هستم .