آشنایی با سفیدک پودری رُز

از جمله عواملی که می تواند به گل های رُز از لحاظ کیفی و کمی به شدت آسیب برساند بیماری سفیدک پودری می باشد. عامل این بیماری در گل رُز Sphaerotheca pannosa می باشد. این بیماری در همه نقاط جهان و هر جا که گل رُز یافت شود به وفور دیده می شود و از جمله بیماری های رایج در تمام  باغات و کشت های گلخانه ای به شمار می رود. این بیماری همه ساله روی گل رُز ظاهر شده و باعث کاهش میزان گلدهی و تضعیف عمومی گیاه در اثر حمله به شکوفه ها، برگ های جوان و سر شاخه های گیاه می گردد.

علائم بیماری سفیدک پودری رُز

نشانه های اولیه این بیماری به صورت بخش هایی اندکی برجسته، تاولی و کمی قرمز رنگ در سطح برگ های جوان نمایان شده و به سرعت با رویش سفید خاکستری قارچی که در قاعده کاسبرگ ها و روی پایه گل بیشتر نمایان است پوشیده می گردد و طی فرآیندی که گیاه به رشد و نمو خود ادامه می دهد برگها پیچیده و ناقص و حالت طبیعی خود را از دست می دهند و به رنگ قرمز و سرانجام قهوه ای می گراید.

قبل بعد

در قسمت های فوقانی برگ های مسن و شاخه های در حال رشد نیز لایه سفیدی از قارچ ظاهر می گردد، که معمولاً پیچیدگی نشان نمی دهد علاوه بر این لکه های موجود در سطح برگ ها کم و بیش رنگ پریده به نظر می رسند و سرانجام ممکن است برگ ها از بین رفته و به مرگ موضعی دچار شوند. این لکه های سفید در روی ساقه های سبز جوان مشابه آنچه در برگ به وجود آمده است نیز ظاهر شده و ممکن است به هم پیوسته و انتهای کلیه شاخه های در حال رشد را بپوشانند و باعث پیچیدگی و خمیده شدن سرشاخه ها گردند. در چنین حالتی غنچه ها نیز شدیداً مورد حمله واقع شده و ممکن است قبل از شکوفه دهی حالت خمیده و ناهموار پیدا کنند و منجر به شیوع آلودگی به اندام های گل گردند و در نتیجه گلها بدرنگ، کوچک و نامنظم و بالاخره خشک می شوند.

عامل بیماری سفیدک پودری رُز چیست؟

عامل بیماری Sphaerotheca pannosa fsp rosa، پاتوژنی است که در گل رُز ایجاد بیماری می نماید و گویا فرم مخصوص S.pannosa باشد از این جهت که این قارچ از گل رُز به درخت هلو سرایت نمی کند و بالعکس. ریسه قارچ سفید رنگ بوده و در سطح بافت های گیاه رشد می نماید و مکینه های کروی به داخل سلول های اپیدرم گیاه می فرستد.

ریسه، لایه ای سطحی از هیف در سطح گیاه به وجود می آورد که به کنیدیوفورهای کوتاه و عمودی تبدیل می شوند. در نوک هر کنیدیوفور، کنیدی های تخم مرغی شکل به صورت زنجیرهایی به یکدیگر متصل شده اند. در اواخر فصل و با شروع سرما و کاهش دما تولید کنیدیها متوقف می شود و ممکن است کُلیستوتیسیم ها تشکیل شوند که ابتدا کروی و به رنگ سفید و به تدریج پس از بلوغ قهوه ای و در نهایت لکه های سیاهی به صورت وسیع سطح آن را می پوشاند.

کُلیستوتیسیم های بالغ دارای چندین زائده میسلیم مانند می باشند که حاوی هیفهای ضعیف با رشد نامحدود بوده و از سلول های کُلیستوتیسیم ها منشا گرفته اند. کُلیستوتیسیم ها کم و بیش در بافت نمدی ریسه بر روی بافت گیاه نفوذ می نمایند. در هنگام پاییز آسکُسپورها به رشد خود ادامه می دهند و در بهار برای انتشار پس از جذب رطوبت و آب آسکُسپور شکاف برداشته و سر تنها آسکی که درون آن می باشد از شکاف خارج شده و باز می شود و به میزان ۸ عدد آسکُسپور بالغ آزاد شده و به وسیله جریان باد پراکنده می شوند قابل ذکر است که اندازه آسکُسپورها به اندازه کنیدیهاست و عملکرد آنها نیز از نظر جوانه زدن، آلوده سازی و تشکیل اندام های بعدی یکسان و همانند کنیدی می باشد.

چرخه زندگی سفیدک پودری رُز

عامل بیماری در ماه های دی، بهمن و اسفند به صورت ریسه در بین جوانه ها و برگ های مریض زمستان گذرانی می کنند. با این وجود بعضی اوقات کُلیستوتیسیم هایی در اواخر فصل بر روی شاخه ها، برگها و گلبرگها به ویژه پیرامون خارها به وجود می آیند. زمستان گذرانی در رزهای گلخانه ای همواره به صورت ریسه و کنیدی می باشد. بنابراین زمانیکه قارچ به صورت ریسه در جوانه های دورمانت به سر می برد با فرارسیدن فصل بهار باعث آلوده شدن شاخه هایی که از چنین جوانه هایی به وجود می آیند شده و مایه تلقیح برای آلودگی های ریسه ای یا اسپوری بعدی و ثانوی را ایجاد و گسترش بیماری بر روی برگ ها و گلها را فراهم می کنند و هنگامی که به صورت کُلیستوتیسیم زمستان گذرانی انجام شود، آسکسپورهای بالغ آزاد شده و پس از آن به صورت مایه اولیه تلقیح عمل می نمایند.

 

آسکسپورها از طریق جریان باد به بافت های سبز و جوان انتقال و در صورتی که رطوبت نسبی و حرارت لازم به قدر کافی وجود داشته باشد، اسپورها جوانه زده و لوله جوانه ای هیف کوتاه و ظریفی ایجاد می کند که مستقیماً از کوتیکول و دیواره سلول های اپیدرم گذشته و به اپیدرم وارد می گردند هیف های رخنه کننده پس از نفوذ به داخل حفره سلول گسترش یافته و تشکیل مکینه ای کروی می دهند و بدان وسیله قارچ مواد غذایی خود را دریافت و بیماری ادامه می یابد.

 

مبارزه با سفیدک پودری رُز

بسياری از ارقام جديد رُز مقاومت نسبتاً بالایی در برابر این بیماری دارند اما این مقاومت پايا و ثابت نیست از این جهت که برخی از آنها از نظر جغرافیایی و منطقه ای حساس و برخی مقاوم می باشند، احتمال می رود که این مقاومت متغیر در نواحی جغرافیایی گوناگون یا در سال های مختلف ناشی از وجود یا فراوانی نژادهای مختلف پاتوژن باشد، با این وجود بیشتر ارقام گلهای رُز عامه پسند در برابر سفیدک حقیقی رُز فوق العاده حساس هستند از این رو حفاظت و نگهداری آنها به وسیله قارچ کشها امری ضروری می باشد.

سفیدک پودری در گذشته به وسیله استفاده از گوگرد دینوکاپ (کاراتان) و بنومیل و دیگر قارچ کشهای گوگردی کنترل میشده است. گوگرد را میتوان به صورت محلول پاشی یا گردپاشی (گل گوگرد) و در گلخانه به صورت بخار مصرف کرد. در غالب شرایط مصرف هفتگی مواد قارچ کش نتیجه مطلوب و حفاظت کافی ایجاد می کند، اما در شرایطی که رشد سریع اندام های جدید، نوسانات حرارتی و بارندگی های مکرر پیش می آید سمپاشی را به دفعات و مصارف بیشتر تکرار نمایید.

اخیراً قارچ کشهای سیستمیک جدیدتر و موثرتری همچون تریفورین، فناریمول و اتاکونازول  جایگزین بسیاری از قارچ کشهای قدیمی شده و برخی مانند اتاکونازول برای مبارزه با سفیدک های پودری در گلخانه به صورت تدخین یا تصعید در حرارت معمولی یا از طریق حرارت دادن کاربرد خوب و موثری داشته است. امروزه با گسترش مشکلات ناشی از اجرای روش های مبارزه شیمیایی استفاده از مبارزه بیولوژیک از جایگاه خاص و و ویژه ای برخوردار است. پارازیت سفیدک پودری رُز و چندین میزبان دیگر قارچ هایی از قبیل Ampelomyces quisqualis و Cladosporium oxysporum و  Verticillium lecani و حشره Thrips tabaci گزارش گردیده ولی تاکنون به اندازه کافی بررسی های لازم انجام نشده و به نظر می رسد در آینده این نوع مبارزه نویدبخش کاربُرد خوبی داشته باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت، استفاده از سرویس reCAPTCHA گوگل مورد نیاز است که موضوع گوگل است Privacy Policy and Terms of Use.

من با این شرایط موافق هستم .

X