آفات خربزه و روش های دفع آنها

به منظور مدیریت و کنترل آفات، اقداماتی در زمینه شناخت بهتر خصوصیات زیستی و علایم و خسارت های ناشی از آفات خربزه صورت گرفته است. تا با آگاهی از پارامترهای رشدی آفات، روند رشد حشرات آلوده کننده را با استفاده از روش های مطلوب به حداقل ممکن رسانیده و از ایجاد خسارت های اقتصادی آن به طرز قابل ملاحظه ای جلوگیری به عمل آید.

شته خربزه

شته خربزه با نام علمی Aphis gossypii Glover، یکی از مهم ترین آفات مزارع خربزه و گلخانه ها به شمار می رود. میزبان های این آفت علاوه بر خربزه بسیاری از گیاهان خانواده کدوئیان، مرکبات، پنبه، بادمجان، خیار و توت فرنگی نیز می باشد. 

شته ها معمولا بدون بال یا بالدار می باشند. شکل ظاهری شته های ماده به رنگ زرد مایل به سبز یا قهوه ای تیره می باشد. شته های ماده بدون بال هستند و حالتی بیضی شکل دارند. شکل ظاهری شته های بال دار کمی کوچتر از شته های بدون بال است. شته های ماده در قسمتی از زندگی خود شروع به تخم گذاری کرده و تکثیر می یابند.

خسارت شته خربزه

این آفت ابتدا در زیر برگ ها مستقر شده و با مکیدن شیره نباتی گیاه به وسیله خرطوم خود موجب کاهش رشد و نمو گیاه می گردد. شته ها دارای ترشحات شیرین و چسبناکی به نام عسلک می باشند که در کاهش فتوسنتز گیاه و نیز انتقال بیماری های ویروسی نقش مهمی دارند. برخی از این شته ها موجب پیچیدگی برگ ها و عدم رشد سر شاخه ها و ریزش گل ها می گردند. علاوه بر این عسلک حاصل از آن روی گیاهان را می پوشاند و زمینه را برای رشد قارچ های ساپروفیت بر روی آن فراهم می کند که باعث فوماژین می گردد.

بهترین روش برای کنترل آفت شته خربزه چیست؟

1) برخی از عوامل کنترل کننده شته ها شامل کفشدوزک ها، مگس ها، زنبورهای شته خوار و قارچ های شته کش می باشد.

2) از بین بردن علف های هرز میزبان

3) برای کنترل شیمیایی این آفت می توان از سموم کشاورزی سیستمیک مانند کنفیدور (ایمیداکلوپراید) و استامی پراید (موسپیلان) در زمان پیچیدگی برگ ها استفاده نمود. همچنین می توان از پریمیکارپ ( پریمور) در زمانیکه برگ ها حالت پیچیدگی پیدا نکرده اند نیز بهره گرفت. 

مگس خربزه

مگس خربزه با نام علمی Myiopardalis pardalina، یکی از مهم ترین آفات جالیز و گیاهان خانواده کدوئیان به شمار می رود. این آفت در بسیاری از استان ها نظیر فارس، هرمزگان، خوزستان، بوشهر، خراسان رضوی و جنوبی، سمنان، دشت ورامین و بخش هایی از استان گلستان دیده شده است.

آفت مگس خربزه دارای 4 مرحله رشدی نظیر تخم، کرم، شفیره و حشره بالغ می باشد. شکل ظاهری حشره کامل مدور و بیضی مانند با بال های شفاف و بدون لکه می باشد تنها در حاشیه انتهایی بالها کمی تیره تر می باشند. 

خسارت مگس خربزه

حشره های کامل زمستان را به صورت شفیره در درون خاک سپری می کنند و با فرا رسیدن فصل بهار این حشره ها از خاک خارج شده و بر روی پوست میوه های جوان شروع به تخم گذاری می کنند. محل تخم گذاری معمولا به رنگ قهوه ای می باشد. سپس بعد از مدتی لاروهایی از درون تخم خارج می گردند. این لاروها با تغذیه از میوه موجب فساد و از بین رفتن میوه می گردند. همچنین به دلیل ایجاد سوراخ هایی در میوه زمینه را برای ورود عوامل بیماری زا فراهم می کنند. خسارت این آفت 20 تا 30 درصد می باشد زمانیکه برداشت چین دوم خربزه با بارندگی مواجه شود خسارت ناشی از این آفت به 40 درصد نیز می رسد. زیرا به دلیل سوراخ های حاصل از این آفت موجب پوسیدگی میوه می گردد.

بهترین روش برای کنترل آفت مگس خربزه چیست؟

1) استفاده از ارقام مقاوم به آفت نظیر رقم شادگان 

2) استفاده از سموم کشاورزی فسفره کم دوام مانند دیمتوات (1 تا 1/5 لیتر در هکتار در زمان رسیدن بیش از 50 درصد میوه ها)، تری کلروفن (1 تا 2 کیلوگرم در هکتار) و مالاتیون (به میزان ۱٫۵- ۱ در هزار)

3) جمع آوری و از بین بردن میوه های آلوده به آفت 

4) اجرای شخم و دیسک بلافاصله پس از برداشت محصول

5) از بین بردن مگس ها با طعمه مسموم با استفاده از پروتئین هیدرولیزات به همراه یکی از سموم فسفره مثل مالاتیون 

عروسک خربزه

عروسک خربزه با نام علمی Aulacophora  foveicollis، سوسک قرمز رنگ درازی است که از اوایل بهار در  مزارع خربزه و هندوانه ظاهر می شود و تا آخر فصل تابستان در مزارع حضور دارد. این آفت در بسیاری از کشورهای حوزه مدیترانه و کشورهایی نظیر پرتغال، جنوب شوروی ،آفریقای شمالی، ایتالیا، یونان، ترکیه و اسرائیل شیوع دارد. در ایران نیز در بسیاری از استان های تهران، فارس، کرمان، کرمانشاه، سمنان، اصفهان گزارش شده است.

شکل ظاهری حشره کامل عروسک خربزه به رنگ قرمز روشن می باشد به استثنای زیر سینه میانی، عقبی و زیر شکم که به رنگ مشکی است. تخم های این حشره بیضی شکل و به رنگ زرد می باشد. شفیره این آفت نیز به رنگ قهوه ای روشن می باشد.

Previous
Next

خسارت عروسک خربزه

میزبان های آفت عروسک خربزه بسیاری از گیاهان خانواده کدوئیان به ویژه خیار، خربزه، هندوانه و کدو می باشد. این آفت در درجه اول به خیار و خربزه و در درجه دوم به هندوانه و کدو حمله می کند. حشره کامل آفت عروسک خربزه در بسیاری از مزارع شبدر، گوجه فرنگی و ذرت نیز مشاهده شده است. این آفت از اوایل بهار، میزبان های خود را مورد حمله قرار می دهد. حشرات کامل از اندام های گیاه نظیر برگ ها، جوانه ها و گل ها تغذیه می کند و در نتیجه موجب سوراخ شدن یا مشبک شدن برگ ها می گردند. اگر بوته ها کوچک باشند در صورت حمله این آفت به کلی از بین می روند. بیشترین خسارت این آفت مربوط به لاروها می باشد که در اثر حمله لاروها به ریشه ها بوته ها کاملا خشک و پلاسیده می شوند. با حمله لارو به ریشه و زخمی نمودن آن راه برای ورود عوامل بیماری زا فراهم می شود. لاروها علاوه بر ریشه ها به میوه ها نیز حمله کرده و در اثر سوراخ نمودن آن خسارت قابل توجهی را به محصول وارد می نمایند. یکی از عوامل تشدید کننده خسارت وجود رطوبت بالا می باشد به گونه ای که در مزارعی که رطوبت کمتر و آبیاری به ندرت صورت می گیرد خسارت ناشی از این آفت بسیار محدود می باشد.

بهترین روش برای کنترل آفت عروسک خربزه چیست؟

1) استفاده از روش پشته کاری و آبیاری نشتی مزرعه

2) استفاده از سموم فسفره گرانول برای از بین بردن لاروهای آفت در خاک

3) کاهش رطوبت نسبی خاک

4) استفاده از سموم کشاورزی کاربارین (سوین یا تری کلروفن 80%) یا یکی از سموم فسفره آلی

5) استفاده از سموم گرانول کلرپیریفوس به میزان 20 کیلو در هکتار علیه لارو در زمان کشت

کفشدوزک خربزه

کفشدوزک خربزه با نام علمی Epilachna chrysomelina، از  تیره Coccinellidae و با نام هایی نظیر کفشدوزک 12 نقطه ای جالیز و سوسک شرقی نقطه دار خیار شناخته می گردد. این آفت علاوه بر خربزه به محصولات خیار و هندوانه نیز آسیب میزند.

ویژگی های ظاهری حشره کامل به صورت کفشدوزک نسبتاً بزرگ به طول 7-8 میلیمتر و به رنگ قرمز آجری گردآلود می باشد. بالیپوش ها محدب و پوشیده از کرک های ظریف و سفید هستند. سطح بدن آنها از 12 نقطه و حاشیه های نارنجی رنگ تشکیل شده است. تخم های این حشره ابتدا به رنگ شیری و به تدریج به رنگ زرد متمایل به نارنجی در می آیند. حشره ماده، تخم ها را به صورت دسته های 10 الی 40 تایی در سطح زیرین برگ می گذارد. از درون این تخم ها لاروهایی به طول 8-9 میلی متر بیرون می آید که دارای خارهای منشعبی می باشند.

خسارت کفشدوزک خربزه

حشره کامل و لارو کفشدوزک هر دو از برگ و میوه بوته جالیز تغذیه کرده و موجب توری شدن برگ و لهیدگی و پوسیدگی میوه ها می گردند. حشره کامل گاهی به تخمدان گل های گیاه میزبان نیز حمله کرده و آنها را از بین می برد. حشره کامل کفشدوزک خریزه از اواسط پاییز تا اوایل بهار بدون هیچگونه فعالیتی در زیر بقایای گیاهی، علف های هرز حاشیه مزارع، شکاف زمین و زیر پوستک درختان زمستان گذرانی می کند. در اردیبهشت ماه و همراه با گرم شدن تدریجی هوا حشره کامل محل زمستانی را ترک کرده و به گیاهان شاداب خانواده کدوئیان حمله می کند.

بهترین روش برای کنترل آفت کفشدوزک خربزه چیست؟

1) جمع آوری و از بین بردن برگ های آلوده به تخم

2) از بین بردن میزبان های وحشی

3) استفاده از سموم کشاورزی نظیر مالاتیون به میزان 5/1 لیتر در زمان ظهور حشرات بالغ زمستان گذران و مصادف با باز شدن تخم ها و ظهور لاروها سن یک و استفاده از تری کلروفن و دلتامترین به میزان مناسب

سرخرطومی خربزه

سرخرطومی جالیز با نام علمی Acythopeus curvirostris، یکی از مهم ترین عوامل خسارت زای خربزه در مناطقی نظیر اصفهان، اهواز، کرمان، سمنان و شیراز به شمار می رود. این آفت علاوه بر خربزه بسیاری از گیاهان خانواده کدوئیان نظیر خیار، طالبی، هندوانه و کدو را نیز مورد حمله قرار می دهد.

ویزگی های ظاهری این آفت به رنگ سیاه و به طول 3-5 میلی متر و عرض 2 میلیمتر می باشد. بدن این آفت از فرورفتگی هایی تشکیل شده است به گونه ای که این حالت حتی در ساق ها و ران های آن به وضوح قابل مشاهده می باشد. این آفت خرطومی بلند، باریک و کمی خمیده دارد که از آن برای سوراخ کردن پوست میوه ها استفاده می کند.

سرخرطومی جالیز معمولا زمستان را به صورت حشره کامل در درون میوه های خشکیده سپری کرده و از آن تغذیه می نماید. این آفت تخم های خود را در محلی که به وسیله خرطوم سوراخ کرده است می گذارد. رنگ تخم ها در ابتدا سبز روشن بوده و به تدریج به رنگ کرمی پر رنگ در می آید. لاروها پس از آنکه از تخم خارج می شوند محتویات درون میوه را خورده و پس از مدتی در درون همان میوه های خشکیده تبدیل به شفیره می شوند.

خسارت سرخرطومی جالیز

میزان خسارت این آفت در مزارع جالیزکاری بستگی به طرز تخم ریزی آن دارد که به دو صورت دسته ای و انفرادی انجام می گیرد. در روش اول حشره ماده با جویدن دم میوه یا شاخه های فرعی ارتباط جریان شیره نباتی با بوته اصلی را قطع می کند و سپس در زیر پوست میوه سوراخی به عمق 3-4 سانتی متر ایجاد کرده و در آن تخم ریزی انفرادی انجام می دهد که در نتیجه موجب خشک شدن و چروکیده شدن میوه می شود میزان خسارت در این روش بسیار زیاد بوده به طوریکه باعث نابودی کامل میوه می گردد. اما گاهی پس از تخم ریزی، میوه از بوته جدا نشده و تنها تعدادی از سلولهای اطراف حفره های تخم ریزی شده آسیب دیده و از بین می روند از طرفی قابل ذکر است که سلول های سالم اطراف به رشد خود ادامه می دهند که در نتیجه میوه حالتی پیچیده و بد شکل به خود می گیرد.

بهترین روش برای کنترل آفت سرخرطومی خربزه چیست؟

1) جمع آوری و از بین بردن بقایای آلوده از مزارع

2) از بین بردن علف های هرز بویژه هندوانه ابوجهل

3) معلق نگه داشتن میوه های کوچک

4) شخم عمیق بعد از برداشت محصول

5) کشت گیاه روی پشته ها

6) استفاده از یخ آب زمستانه به منظور از بین بردن حشرات کامل زمستان گذران

7) استفاده از سموم کشاورزی نظیر تری کلروفن، تیودیکارپ(لاروین) به میزان یک کیلوگرم در هکتار در دو نوبت: (1-موقعی که میوه به اندازه فندق است.2- موقعی که قطر میوه 5-8 سانتی متر است) 

از دیگر آفات خربزه میتوان شب پره های زمستانه، بال سفیدک پنبه، مگس سفید گلخانه، تریپس، کنه تارعنکبوتی و عسلک خربزه را نام برد.

سوالات متداول
  • چه آفاتی باعث ایجاد خسارت در گیاه خربزه می شوند؟

    • شته خربزه
    • مگس خربزه
    • عروسک خربزه
    • کفشدوزک خربزه
    • سرخرطومی خربزه

  • چه زمانی برای سمپاشی آفات مزارع خربزه مناسب است؟

    • بهترین زمان برای سمپاشی مزارع خربزه بعد از گلدهی به تکرار 3 نوبت و به فاصله هر 10 روز می باشد.

  • از چه طریق می توان آفات خسارت زا در مزارع خربزه را کنترل کرد؟

    • کنترل زراعی از طریق استفاده از واریته های مقاوم به آفات، معدوم کردن و از بین بردن بقایای گیاهی آلوده، انجام عملیات خاکورزی و کنترل علف های هرز
    • کنترل بیولوژیکی از طریق استفاده از دشمنان طبیعی آفات نظیرکفشدوزک ها، مگس ها و زنبورها
    • کنترل شیمیایی از طریق استفاده از سموم مناسب در کنترل هر یک از آفات

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *