بیماری های بوته میری و پژمردگی آوندی

بیماری بوته میری آوندی از مخرب ترین بیماری های شایع در گیاهان به شمار می رود. بیماری بوته میری توسط قارچ های خاکزی از قبیل پیتیوم و ریزوکتونیا در بافت آوندهای چوبی گیاه ایجاد می شود. این پاتوژن تمامی یا قسمتی از بخش های بالایی گیاه که در مجاورت نقطه تهاجم آوندی در گیاهان یکساله و چندساله واقع شده اند را در طی چند روز به کلی از بین می برد. این پاتوژن قارچی در درختان قادر است تا چند سال زنده بماند. پاتوژن به صورت میسلیوم یا کنیدی در داخل گیاه و به وسیله آوندها گسترش می یابد و به این ترتیب موجب نابودی دائم گیاه می گردد.

علائم بیماری بوته میری آوندی

علائم بیماری بوته میری اغلب به صورت پژمردگی بوته و قهوه‌ ای شدن آوندها و از بین رفتن برگها و سرشاخه های نازک گیاه و حتی نابودی تمام گیاه می باشد. پژمردگی های آوندی معمولا در کلیه گیاهان زراعی، درختان میوه و جنگلی، گلها و سبزیجات رخ می دهند. به گونه ای که در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری و معتدل گرم خسارت شدیدی را متحمل می گردند.

قارچ های عامل پژمردگی های آوندی تنها زمانیکه گیاه در اثر بیماری تضعیف گردد به داخل بافت های دیگر رخنه کرده و در مجاورت و یا در سطح گیاه مُرده اسپور تولید می نماید. اما این قارچ ها تا زمانیکه گیاه زنده می باشد محدود به بافت های آوندی چوبی برخی از سلول های مجاور هستند به گونه ای که حتی برای تولید اسپور نیز به سطح گیاه نمی آیند.

قارچ های عامل بیماری پژمردگی آوندی
جنس ملاحظات گونه ها
فوزاریوم (fusarium) فوزاریوم بخشی از گروه هیفومیست ها به شمار می رود که عامل بیماری قارچی در اکثر محصولات غلات می باشد. Fusarium oxysporum f.lycopersici(روی گوجه فرنگی)، Fusarium oxysporum f.niveum ( روی کدوئیان)، Fusarium oxysporum f.cepae (روی پیاز)، sarium oxysporum f.conglutinans (روی کلم ها)، sarium oxysporumf.cubense (روی موز)، Fusarium oxysporumf.vasinfectum (روی پنبه)، Fusarium oxysporumf.vasinfectum (روی میخک)،Fusarium oxysporum f.crysanthemi (روی گل داودی).
ورتیسیلیوم(vertisilium) عامل پژمردگی آوندی در بسیاری از سبزیجات، گیاهان زراعی، درختان میوه و جنگلی، گلها و علف های هرز و زینتی چند ساله Verticillium albo-atrum، Verticillium dahliae
سراتوسیس تیس (ceratocystis) عامل پژمردگی آوندی در بسیاری از درختان Ceratocystis ulmi (بیماری مرگ نارون)، Ceratocystis faghgacearum (بیماری آوندی بلوطی)

قارچ های فوزاریوم و ورتیسیلیوم از اسپورهای غیر جنسی تولید شده اند با این تفاوت که فوزاریوم از اسپورهای غیر جنسی با دیواره ضخیم به نام کلامیدسپور در خاک و بقایای گیاهی و یا به صورت ریسه و اسپور در بقایای گیاهی زمستان گذرانی می کند درحالیکه ورتیسیلیوم در خاک به صورت سختینه های کوچک (میکرواسکلروتیا) و یا به صورت ریسه در گیاهان دائمی و بقایای گیاه زمستان گذرانی می کند.

چرخه  بیماری پژمردگی فوزاریومی

جنس های فوزاریوم و ورتیسیلیوم معمولا ساپروفیت می باشند و قادر هستند به مدت طولانی در خاک باقی بمانند. تعداد جمعیت آنها در خاک به حساسیت گیاه میزبان و دوره کاشت آن بستگی دارد. هر دو قارچ به گیاهان از طریق ریشه و به واسطه زخم ها در گیاهان رخنه می کنند و سبب به وجود آمدن اسپورهای قارچی می شوند. ممکن است برخی از آوندهای چوبی کاملا از ریسه و اسپور و پلی ساکاریدهای تولید شده توسط قارچ پر شده باشند. تجمع و اکسیداسیون مواد آلی سلول های گیاهی، تحت تاثیر آنزیم های قارچ منجر به ژلاتینی شدن انشعابات ریشه و قهوه ای شدن آن ها و در نهایت مرگ آن ها می شود.

با ایجاد زخم ها در گیاهان فرصت برای بروز نماتدها در خاک ایجاد می گردد که در افزایش بیماری فوزاریمی و ورتیسیلیومی نقش دارند. این نماتدها پس از ورود به ریشه، سبب ورود ریسه قارچ به درون آوندها می گردد. در آنجا میکروکنیدی و کنیدی هایی در Verticillium تولید می کند و بعد هم ریسه و اسپورها از راه آوندها به بالا رفته و گسترش می یابند. بیماری پژمردگی فوزاریومی به وسیله درجه حرارت و رطوبت کم خاک گسترش می یابد.

قارچ سراتوسیس تیس نیز گونه های مختلف پاتوژن های مهم گیاهی هستند و باعث بیماری هایی مانند پژمردگی بلوط و نارون و پوسیدگی سیاه آناناس می شوند. این نوع در لایه های خارجی چوب و لایه های داخلی پوست مُرده درختان بلوط و نارون زمستان گذرانی می کند. این قارچ علاوه بر آسکسپور، کنیدی نیز تولید می نماید و به وسیله سوسک های پوستخوار Scolytideae در بین درختان منتشر می شود. گسترش آن می تواند از طریق پیوند یا جوش طبیعی ریشه ها نیز صورت گیرد.

چرخه بیماری مرگ نارون ناشی از قارچ سراتوسیس تیس

سراتوسیس تیس نیز در فواصل طولانی به وسیله حشرات ناقل که از درخت های کوچک و بزرگ تغذیه می کنند گسترش می یابند. سوسک های پوستخوار سبب وارد شدن قارچ به آوندهای چوبی می گردد. این قارچ در آنجا به صورت ریسه یا کنیدی در درون سیستم آوندی درختان گسترش پیدا می کند و موجب پژمردگی می گردد.از این رو می توان گفت اسپورهای این قارچ بر خلاف اسپورهای قارچی فوزاریوم و ورتیسیلیوم خاکزی نمی باشند

مدیریت و کنترل بیماری های بوته میری و پژمردگی آوندی

۱) استفاده از ارقام مقاوم به بیماری

۲) شخم عمیق جهت کنترل پژمردگی آوندی

۳) استفاده از آیش جهت تقویت زمین های زراعی

۴) غرقاب کردن زمین های زراعی جهت کنترل علف های هرز مزارع

۵) استفاده از تناوب زراعی جهت کاهش جمعیت  های پاتوژن در خاک

۶) استفاده از سموم گازی و فومیگاسیون خاک

۷) ضد عفونی خاک جهت کنترل بیماری در محیط محدود

۸) استفاده از قارچ کش های سیستمیک حاوی تیابندازل و یا مشتقات آن بخصوص بنومیل در فرمولاسیون های مختلف

user2
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت، استفاده از سرویس reCAPTCHA گوگل مورد نیاز است که موضوع گوگل است Privacy Policy and Terms of Use.

من با این شرایط موافق هستم .