بیماری های قارچی گیاهان

بیماری های قارچی گیاهی بخش عمده بیماری های گیاهی را تشکیل می دهند. ارگانیسم‌های قارچی و شبه قارچی در گونه های مختلفی وجود دارند که سبب ایجاد بیماری های قارچی گیاهی می شوند. ارگانیسم‌های شبه قارچی شامل فیتیوم و فیتوفتورا می باشند.

قارچ های گیاهی چه نوع قارچ هایی هستند؟

قارچ‌ها گروهی بسیار بزرگ و متنوع از میکروارگانیسم‌ها هستند. قارچهای گیاهی، عمدتاً شامل گیاهان تک سلولی و میکروسکوپی هستند که کلروفیل و آوند ندارند و به علت عدم استفاده از انیدریک کربنیک (co2)، امکان ساخت مواد غذایی خود را مانند سایر گیاهان سبزینه دار، نخواهند داشت. قارچها ،موجوداتی اعجاز آمیز هستند که فاقد اندام های فتوسنتزی، ساقه و برگ می باشند. آنها، نقش خاصی در ایجاد بیماری در انسان و یا حیوان دارند، بطوریکه با تحقیقات جدیدی که صورت گرفته است ، ۵۰ نوع از آنها شناسایی شده اند.

تفاوت قارچ با دیگر عوامل بیماری زا

یکی از تفاوت‌ های عوامل بیماری زای قارچی در برابر باکتری و ویروس آن است که قارچ‌ ها علاوه بر نفوذ از طریق زخم روی گیاه یا دیگر روزنه های موجود، با تولید ساختار ویژه هیف آپرسوریم (Appressorium) می‌توانند مستقیماً وارد بافت گیاهی شوند.

اصلی ترین انواع بیماری های قارچی گیاهان

سفیدک سطحی یا حقیقی سفیدک دروغی یا داخلی شانکر سیتوسپورایی
پوسیدگی قهوه‌ ای مرکبات پوسیدگی خاکستری پوسیدگی فیتوفتورایی
پیچیدگی برگ هلو باد زدگی دیرهنگام و زود هنگام لکه موجی
آنتراکنوز انگومک یا گموز مرکبات پژمردگی شقایق
شل‌ شدن ریشه لکه ‌های سیاه مرگ پاجوش‌ ها
زغالک پوسیدگی تحتانی لکه‌های گرد چمن
زگیل تاجی پوسیدگی یا فساد قارچی رشته قرمزی
پوسیدگی ناشی از خشکی زگیل سیب‌ زمینی بیماری ریزوکتونیا
بیماری نارون هلندی پژمردگی گیاه پیچش برگ
پوسیدگی سفید لکه سیاه سیب پوسیدگی اسکلروتیوم
ریشه ‌های صورتی زنگار توپک پنبه
سیاهک پوسیدگی ریشه پوسیدگی خیس

روش زندگی قارچ های گیاهی به چه صورت می باشد؟

قارچ ها به سه شکل کود چسبی(Saprophytes)، انگلی(Parasite) و همزیستی(Symbiosis) در طبیعت به سر می برند.

اگر قارچ ها  روی مواد آلی مرده فعالیت نمایند و غذای موردنیاز خود را از این مواد بدست آورند ساپروفیت نام دارند این گونه قارچ ها در تجزیه مواد آلی گیاهی و حیوانی نیز دخالت دارند. نوع دیگر قارچ ها که  انگل شناخته می شوند بر روی موجودات زنده به فعالیت می پردازند و مواد غذایی خود را از آنها بدست می آورند. به قارچ هایی که با گیاهان به صورت همزیستی زندگی می کنند و اکثراً با ریشه گیاهان تلفیق می شوند مایکوریز می گویند اینگونه قارچ ها جذب برخی عناصر موردنیاز گیاه را تسهیل نموده و در عوض گیاه نیز در تامین غذای موردنیاز قارچ ها نقش دارد.

قارچ های پارازیت یا انگلی به چند گروه تقسیم می شوند؟

پارازیت اجباری: این دسته از قارچ ها مواد غذایی مورد نیاز خود را، از سیتوپلاسم سلول های زنده میزبان کسب می‌کنند و عموما مولد بیماری هستند.

پارازیت اختیاری: از ویژگی های این قارچ ها می توان به فعالیت در محیط های کشت مصنوعی و روی مواد آلی و مرده و یا رشد و تکثیر در گیاه زنده اشاره نمود.

ساختار قارچ های گیاهی

به بررسی ساختار ساختمانی قارچها، مورفولوژی گفته می شود. اکثر قارچها ساختار ساختمانی، شبیه به هم دارند. آنها دارای یک بخش رویشی هستند که به طور متوسط دارای رشته های بلندی با دیواره های عرضی یا فاقد آن هستند. به پیکره ی قارچ، ریسه یا میسلیوم گفته می شوند. رشته ها و شاخه های انفرادی ریسه را هیف می نامند. هیفها از لحاظ قطری، عموماً یکنواخت هستند و ممکن است در نواحی های مختلفی به صورت باریک یا عریض می باشند. به طور متوسط قطر هیف ها در قارچ ها، بین ۵ تا ۱۰۰ میکرون متغیر می باشد. اندازه ریسه ها در آنها نیز یکسان نیست و این عدد بین چند میکرون تا چند متر قابل تغییر است. برخی از میسلیوم قارچها، تک هسته ای هستند و برخی دیگر پر هسته ای هستند که اصطلاحاً به آنها  Coenocytic می گویند. قابل ذکر است که نوک هیف ها مکان مناسبی جهت رشد ریسه ها  می باشد.

ویژگی برخی از قارچ های گیاهی

۱) فاقد ریسه حقیقی

۲) تولید پلاسمودیم (Plasmodium) آمیبی با هسته های فراوان(Plasmodiophales)

۳) تولید سیستمهای رشته ای ریزومیسلیوم (Rhizomycelium) با عدم قطر یکنواخت مانند قارچها ی تیره ( Chytridiales)

علائم بیماری های قارچی در گیاهان

قارچها، به صورت محلی یا عمومی برروی میزبانهای خود علائمی را ایجاد می کنندکه این علائم می توانند به صورت یکجا و یا پشت سر هم ظاهر شوند. آنها، می توانند باعث امهال گیاهان از طریق آسیب به بافتهایشان شوند. شایع ترین علایم بافت های گیاهی تیمار شامل لکه برگیها، سوختگی ها یا بلایت ها، خوره ها، سرخشکیدگی، پوسیدگی ریشه و ساقه، پوسیدگی های نرم و خشک، مرگ گیاهچه، آنتراکنوز، پینه و زوال می باشد.

لکه ‌های برگی که در اثر عفونت ‌های قارچی ایجاد می‌ شوند، از نظر رنگ، شکل و اندازه متفاوت بوده و ظاهر آنها بستگی به عامل قارچی آلوده‌ کننده گیاه دارد. لکه‌ های قهوه‌ ای کوچک با حاشیه ‌های زرد رنگ روی برگ‌ها ممکن است شبیه به سیبل تیراندازی به نظر رسیده و حلقه های متحدالمرکز داشته باشند. این لکه ‌های حاکی از بیماری، اغلب بزرگ شده و به یکدیگر متصل می ‌شوند و ناحیه بزرگی از لکه تغییر رنگ یافته را تشکیل می‌دهند. برخی از قارچ ‌ها برگها را آلوده می ‌کنند و باعث پژمردگی و ریزش برگها می‌ شوند. برگهای ریخته شده بر روی زمین ممکن است مجموعه زیادی از نقاط سیاه رنگ کوچک داشته باشند. 

تکثیر قارچهای گیاهی

تکثیر قارچ‌ ها هم از روش‌ های جنسی و هم با شیوه‌ های غیرجنسی صورت می‌گیرد. لقاح قارچها عمدتاً به کمک اعضای ویژه تولید مثل بنام ، اسپور ها ( Spore) انجام می گیرد. اسپورهای قارچی در انتهای ناحیه بلند و نازک که استریگما نام دارد، رشد می کنند. پس از بالغ شدن، اسپور ها از طریق باد، خاک و عوامل دیگر روی سطوح گیاهان منتقل می شوند. بیماری‌ های گیاهی که توسط قارچ‌ ها ایجاد می‌شوند منجر به کاهش محصولات، بروز لکه برگی بر روی گیاه، تأثیر منفی روی گل‌ ها و میوه‌ ها و در نهایت مرگ گیاه می ‌شوند.

روش های جنسی : قاعدتاً اسپورها، در این روش با رها کردن بخش کوچکی از ریسه، دستخوش تغییرات هسته ای می شوند.

روش های غیر جنسی : در این روش مکانیزم اسپورها به این صورت است که با رها کردن بخش کوچکی از ریسه و عدم تغییرات هسته ای به کار خود پایان می دهند.

قبل بعد

انواع چرخه زندگی قارچ های گیاهی

چرخه هاپلوبیونتیک دیپلوئید: ابتدایی ترین بخش ها با متحدشدن هسته های جنسی در درون زیگوت، هسته ۲N کروموزومی ایجاد می کنند که به آنها میوز می گویند. در این چرخه میوز گامتانژی است و لذا از تندش سلول تخم میسلیوم‌های دیپلوئید بوجود می‌آیند و قارچ در همه مراحل رویشی خود دیپلوئید است. این حالت در اامیست‌ ها دیده می‌شود.

چرخه هاپلوبیونتیک هاپلوئید: قارچ در کل عمر خودش، هسته های هاپلوئید (N) کروموزومی دارد. در این چرخه میوز در زیگوت انجام می‌شود و اسپورهای هاپلوئید بوجود می‌آیند که تولید میسلیوم‌های هاپلوئید می‌کنند و قارچ در تمام مراحل رشد رویشی خود هاپلوئید است. این چرخه در بیشتر آسکومیست‌ها و زیگومیست‌ها دیده می‌شود. همچنین هر کدام از گامتهای (سلولها) ریسه شامل دو هسته هاپلوئید هستند که به صورت کاملاً منفرد از یکدیگر قرار می گیرند. به آنها میسلیومهای دی کاریوتی (Dicaryotic) می گویند و تماماً مثل ریسه هایی با هسته دیپلوئید (منظور ادغام دو هسته با هم می باشد) کار می کنند. در واقع میوزها، در اثر تقسیمات یک سلول به چهار سلول به وجود می آیند. هدف نهایی میوزها، ایجاد گامتها و یا هاگها می باشد.

چرخه دیپلوبیونتیک: دراین حالت قارچ در دوره زندگی رویشی خود دو نوع ریسه، هاپلوئید و دیپلوئید دارد. از تندش زیگوت، میسلیوم‌های دیپلوئید بوجود می‌آیند. این میسلیوم‌ها تولید گامتانژهایی می‌کنند که میوز در آنها اتفاق می‌افتد و گامت‌های نر و ماده، هاپلوئید تولید می‌شوند. گامت‌ها جوانه زده و میسلیوم‌های هاپلوئید بوجود می‌آورند. این میسلیوم‌ها به روش میتوز گامت‌های نر و ماده بوجود می‌آورند که از آمیزش آنها سلول تخم (زیگوت) دیپلوئید ایجاد می‌شوند.میتوزها در واقع از ترکیب شدن یک سلول به دو سلول ایجاد می شوند. رشد و نمو و ترمیم قارچها از اهداف غایی میتوزها می باشد. چرخه دیپلوبیونتیک در قارچ‌های جنس Allomyces از راسته Blastocladiales دیده می‌شود.

گونه های مختلف اسپورهای جنسی

زیگوت ها (Zygotes ): 

در بعضی از قارچها با اتصال دو سلول (گامت) با اندازه های یکسان و مشابه هم تخم یا زیگوت ( Zygote) بوجود می آید که اصطلاحاً به آن زیگوسپور ( Zygospore) گفته می شود.

اُواُوسپور (Oospore):

به دلیل اتصال سلولهایی با اندازه های متفاوت، زیگوت حاصله را ، اُواُوسپور (Oospore ) اطلاق می کنند.

تلیوسپور (Teliospore):

اسپور حاصله از جفت شدن یک سلول ریسه با سلول دیگری از همان ریسه را تلیوسپور (Teliospore) می گویند.

آسکومیستها (Ascomycetes):

قارچهای عالی زیگوت یا همان آسکومیستها (Ascomycetes) ، ازمتحد شدن دو سلول نابرابر تشکیل می شوند. اسپورهای جنسی که به طور مرسوم تعدادشاناز هشت عدد فراتر نمی رود ، در داخل زیگوت که آسک ( Asce) نامیده می شود، بوجود می آیند را آسکوسپور ( Ascospore) می گویند.

آسکوکارپ (Ascocarpe):

به این ترتیب آسک های متولد شده در داخل پیکره را (Ascocarpe)  گویند.

بازیدیوسپور (Basidiospore):

به اسپورهای جنسی متولد شده در بیرون گامت زیگوت به نام (Basidium) ،را اصطلاحاً بازیدیوسپور (Basidiospore) می گویند. شایان ذکر است که به این نوع قارچها ،Basidiomycetes گفته می شود.

گونه های مختلف اسپورهای غیر جنسی 

اسپورانژ ( Sporangium):

اسپورهای غیرجنسی در قارچهای پست و حقیقی، درون کیسه ای به نام اسپورانژ (Sporangium) ایجاد می شوند که اسپورانژیم اسپورها با تکه تکه شدن آنها به صورت انفرادی از یکدیگر ، آزاد می شوند. برخی از این اسپورها دارای تاژه های متحرک هستند که به آنها  زئوسپور(  Zoospore) می گویند.

کُنیدی (Conidium):

به اسپورهای غیر جنسی قارچها، کُنیدی ( Conidium) اطلاق می شود. کُنیدی ها، از هیف خاصی بنام کُنیدی بر یا کُنیدیوفر (Conidiophore) با تکه تکه شدن سلولهای پایانی یا لبه های  قارچ، تشکیل می شوند.

کلامیدسپور (Chlamidospore) : 

در بعضی از قارچها جداره های ضخیمی در سلول های انتهایی قارچها یا بین هیف یزرگ و کروی شده، تولید می شود که به آن کلامیدسپور (Chlamidospore) اطلاق می شود.

پیکنیدیم( Pycnidium): 

به اسپورهایی که در پیکره ی دیواره دار قطوری درست می شوند که به آن پیکنیدیم( Pycnidium) و به اسپورهای حاصله از آن ، پیکنیوسپور (Picniospore) گویند.

اکولوژی و گسترش قارچهای گیاهی

به طور تقریبی اکثر قارچهای پاتوژن گیاهی، بر روی گیاهان میزبان خودشان، قسمتی را در درون خاک و هم چنین در پس مانده های گیاه در خاک سپری می کنند.

گروه اول : برخی از قارچها، دارای نیروی پارازیتی خیلی قوی هستند، همه  آنها دوران زیست و حیات کاری خود را، روی میزبان سپری می کنند و تنها اسپورها، روی زمین می افتند و تا زمان انتقال به گیاه میزبان بیکار می مانند و مجددا رشد و نمو خود را آغاز می کنند.

گروه دوم : جهت کامل شدن این گونه قارچها، آنها برای تکمیل سیکل زندگی شان مجبور به گذراندن بخشی ازحیاتشان بر روی گیاه میزبان و به همین ترتیب بخشی دیگر را روی بافت گیاهان مرده مانند ساپروفیت ها می گذرانند.

گروه سوم : عمدتا قارچها به فرم پارازیت، بر روی میزبان خود سپری می کنند و به صورت خیلی کم در روی بافتهای مرده به رشد خود ادامه می دهند. به کمک پس مانده های بدن میزبان در درون یا بیرون از خاک یا هم چنین پس مانده های گیاهان دیگر فقط به صورت ساپروفیت ها، رشد پیدا می کنند. نکته ای که نباید فراموش کرد این است که پس مانده های گیاهان انتخابی آنها لزومی ندارد، که با میزبان پارازیته شده، حتما مرتبط باشد. این نوع از پاتوژن ها به صورت خاکزی هستند و تعداد زیادی هم، میزبان دارند و در نبود گیاه میزبان به جریان زندگی خود ادامه می دهند و به مدت زیادی امکان زندگی بدون میزبانهای خود را دارند. به ناچار بعضی وقتها قارچ ها باید میزبان خود را آلوده کنند و این کار جهت رشد و تکثیر آنها لازم است تا طولانی بودن دوره ساپروفیتی، در کم شدن آنها تاثیری نگذارد.

قارچهای انگلی

این نوع قارچها برای زندگی خود در بافتها و سلولهای گیاه میزبان مکان ویژه و مشخصی را تعیین می کنند. بعضی از سفیدک های پودری درسطح بیرونی گیاه میزبان جایگزین می شوند ولی با ارسال اندامهای تغذیه ای ویژه ای به نام هوستاریم( Hustorium ) به درون سلولهای اپیدرم گیاه میزبان از شیره سلول تغذیه می کند. عامل لکه سیاه سیب (Venturia) فقط بین کوتیکول و سلولهای اپیدرم فالعیت می کنند. سفیدکهای داخلی (Pronosporaceae) در میان سلولها یا مکان های بین سلولی فعالیت می کنند و احتمال وارد کردن مَکه خود به درون سلولها را دارند و یا ممکن است بدون مکه یا مکینه جایگزین شوند. جمعی هم یا در درون سلولها یا بیرون آنها زندگی کرده و برایشان اهمیت چندانی ندارد که در کجا زندگی کنند.

در اکثر اوقات بدون در نظر گرفتن موقعیت مکانی که میسلیوم در داخل میزبان برای خود برمی گزیند، اندامهای تکثیری (اسپورها) قارچ در سطح یا نزدیک به سطح بافتهای خارجی میزبان ایجاد شده و به همین علت گسترش آنها به صورت کاملتری انجام می گیرد. ادامه حیات و فعالیت بیشتر قارچ های پاتوژن متأثر از شرایط جوی، دما، نم و رطوبت و بودن آب در مکان و محیط زندگی شان می باشد. میسلیومهای آزاد ، در درجه دمایی بین ۵ تا ۴۵ درجه سانتیگراد می توانند به جریان زندگی خود ادامه دهند. این نکته را نباید فراموش کرد که در کنار شرط دمایی ، باید در سطح رطوبت درون یا بیرون میزبان ارتباط داشته باشند. اکثر اسپورها پهنه گسترده تری از دما و رطوبت را می توانند تحمل کنند و حیات قارچها در سوز سرمای زمستان و خشکی و گرمای تابستان ادامه می یابد. دو شرط لازم جهت رشد و تکثیر و جوانه زدن قارچها ، رطوبت و حرارت می باشد.

نقش زئوسپور (Zoospore) در قارچ های گیاهی

فعالیت و جوانه زدن زئوسپور تولید شده از قارچهای پست، به آب آزاد نیاز دارند و از همین رو در زمان بارندگی گسترش آنها در روی سطح مزارع آلوده شده، به سرعت انجام می گیرد. تنها اندامی از قارچ که می تواند حرکت داشته باشد، زئوسپورها هستند. آنها می توانند فقط مسیرهای کوتاهی در حد چند میلی متر یا چند سانتی متر را حرکت کنند. برخی از میکسومیستها و فیکومیستها می توانند تولید زئوسپور کنند. بیشتر قارچ های پاتوژن گیاهی به صورت خیلی کند حرکت دارند و به همین دلیل جهت گسترش و انتشار  آنها نیاز به عوامل دیگری از جمله باد، آب ، پرندگان ،سایر حیوانات و انسان می باشد و به صورت خیلی اصولی عامل انتشار آنها اسپور ها هستند.

ذرات هیف یا توده محکم میسلیومی (سختینه) که به آن اصطلاحاً اسکلروتیم (Scleurothium) گفته می شود، تنها در اندازه کوچکتری به کمک عواملی که بیان گردید، می توانند تکثیر یابند. تکثیر اسپورها به طور تقریبی در همه قارچها به گونه تصادفی و غیر فعال می باشد. در صورتیکه در برخی از قارچها خروج اصلی آنها به صورت پرتابی انجام شود، مسافتی که اسپورها تکثیر می شوند به عامل انتشار آنها بستگی دارد. یکی از مهمترین عواملی که باعث انتقال اسپورها تا مسافتهای دور می شود، باد است . البته شایان ذکر است که نقش آب و حشرات را، در انتقال اسپور ها در بعضی قارچها نمی توان نادیده گرفت.

طبقه بندی قارچ های گیاهی از لحاظ علمی

قارچهای بیماری زایی که سبب ایجاد بیماری های گیاهی می شوند، را در کلاسه های مختلفی می توان قرار داد ولی به دلیل زیاد بودن تعداشان، در اینجا می توان به گروه بندی ابتدایی و ساده ای  از مهمترین نوع های آن اشاره نمود.

قارچ های پست یا کاذب مثال
سلسله پروتوزوئرها یا تک سلولی میکسومیستها (Myxomycetes)و پلاسمودیوفورمیستها (Plasmodiophormycetes)
سلسله کُرمُیستها (Choromicetes) اُاُمیتتها (Oomycetes)
قارچ های حقیقی
کیتریدیومیستها (Chytridiomycetes) زیگومیستها (Zygomycetes)
آسکومیستها (َAscomycetes) بازیدیومیستها (Basidiomycetes)

علاوه بر آن قارچ های دوترومیست (Deutromycetes) که به سلسله قارچهای( Eumycota ) یا (Mycetae)  تعلق دارند نیز از جمله قارچ های حقیق بیماریزا می باشند.

ارگانیسم قارچ های دروغی یا شبه قارچی 

۱) سلسله پروتوزوئرها (Protozoa)

سلسله پروتوزوئرها (Protozoa)، میکرواُرگانیسم هایی هستند که احتمال دارد تک سلولی، فرم پلاسمدی، کُلونی و پرسلولی خیلی ساده یا بیگانه خوار( Phagotrophic ) باشند یعنی غذای خود را شکار می کنند. این سلسله دربردارنده میکرواُرگانیسمهای زیادی علاوه بر شبه قارچهایی مشابه میکسومیستها (Myxomycetes) و پلاسمودیوفورمیستها (Plasmodiophormycetes)  هستند.

شاخه میکسومیکوتا (Myxomycota ) که پلاسمد یا شبه پلاسمد ایجاد می کنند.
کلاس میکسومیستها (Myxomycetes) کپکهای لزج با اندامی بدون ریسه و به مانند یک پلاسمودیم ( Plasmodium) عریان هستند که زئوسپور (Zoospore ) تشکیل می دهند. عموماً روی گیاهانی که رشد کمی دارند و اصطلاحاً پا کوتاه هستند، رشد و نمو پیدا می کنند و باعث آلودگی می شوند.
راسته فیزارال ( Physarales) که پلاسمودیم آنها از نوع گندرو و ساپروفیت هستند، شامل اندام های تولید مثلی سفت و سخت که محتوی اسپور هستند و سبب تولید زئوسپورهای دوتاژکی می شوند.
جنسهای Fuligo ، Mucilago ، Physarum این نوع عمدتاً با کار برروی گیاهان به فرم کوتاه و خزنده ، سبب تولید کپکهای لزج می شوند.
شاخه پلاسمودیوفورمیکوتا (Plasmodiophormycota) محتوی پلاسمودیوفورمیستها (Plasmodiophormycetes) می باشند و به عنوان انگل داخلی به حساب می آیند و باعث ایجاد کپکهای ژله ای  می شوند.
راسته پلاسمودیوفورال (Plasmodiophorales) این نوع، پلاسمُد را درون سلولهای ریشه و ساقه گیاهان بوجود می آورند و زئوسپور دوتاژکی ایجاد می شوند. این دسته از نوع پارازیت های اجباری هستند.
جنس پلاسمودیوفورا (Plasmodiophora) بیماری ریشه گرزی خاجیان  P.brassicae و از جنس پلی میکسا ( Polymyxa )گونه  P.graminis پازازیت گندم  و غلات دیگرمی باشند و باعث انتقال  ویروسهای گیاهی می شوند.
جنس Spongospora گونه S.subteranea بیماری اسکاب پودری غده سیب زمینی را ایجاد می کند .

۲) سلسله کُرمیستا (Chromista)

عموماً به حالت تک سلولی، پرسلولی، منشعب شده یا به فرم کُلُنی هستند. عموماً از میکرواُرگانیسم هایی که عاشق روشنایی ( Phototrophic) می باشند، بوده  و برخی از آنها شامل زائده های تاژکی لوله ای، و داخل شماری از آنها رتیکولوم اندوپلاسمیکی ( Endoplasmic) و کلروپلاست ناهموار می باشند، یا شامل تلفیقی از هردو حالت می شوند. این دسته قارچها دارای جلبک های قهوه ای، دیاتومه ها، اُاُمیستها ( Oomycetes) و دیگر ارگانیسم های شبیه به هم هستند.

شاخه اُاُمیکوتا( Oomycota) محتوی زئوسپورهای دوتاژکی با تاژک نواری درازتر در سمت جلو و تاژک شلاقی کوتاه در سمت عقب بوده ،فرایند تقسیم دوتایی میوز ،در درون سلولهای جنسی (Gametangia) روی می دهد. تماس و ارتباط گامتانژی باعث بوجودآمدن اُاُسپورهای جنسی دیواره دار کُلفت می شوند .شایان ذکر است که دیواره های سلولی از گلوکانها و به صورت خیلی کم هیدروکسی پرولاین و سلولز تشکیل شده اند.
رده اُاُمیستها(Oomycetes) کپکهای آبی، زنگهای سفید و سفیدکهای داخلی را بوجود می آورند که شامل میسلیم های دراز فاقد دیواره عرضی می باشند. در اندامهای اسپورانژی زئوسپور تشکیل می شود. اصولاً زئوسپورها دوتاژکی هستند. اسپورهای جنسی به نام اُاُسپور ، از اتصال مرفولوژیکی گامتانژهای نر( آنتریدی ) و ماده ( اُواُوگون ) ، هتروگام می باشند.
راسته( Saprolegniales) ساپرولگنیالز، میسلیومهای آنها به طور کامل رشد کرده ، زئوسپورانژیم آنها به فرم لوله ای کشیده ، که به میسلیوم وصل شده اند و زئوسپورها در درون آنها بوجود می آیند. به طور مرسوم تعدادی از اُاُسپورها در یک اُواُوگون جای دارند. مسبب بیماری پوسیدگی ریشه نخود فرنگی ، جنسهای (Aphanomyces)  گونه( A.euteiches) هستند.
راسته پرونوسپورال (Pronosporales) میسلیومها کاملاً تولید شده ، فاقد دیواره عرضی ، دارای شاخه شاخه و معمولاً با اندامهای هوستوریم هستند. در میسلیوم های معمولی یا در اسپورانژیوفورها، زئوسپورانژ تخم مرغی یا به شکل لیمو ایجاد می شوند. به طور کلی در اغلب مدلها ، با جوانه زنی اسپورانژ، زئوسپور به وجود می آید. اما در برخی از مدلها جوانه زنی اسپورانژ دیگر زئوسپوری را تولید نمی کند و تنها لوله تندش به وجود می آید.با جفت شدن اندامهای نر و ماده تولید مثل جنسی انجام می گیرد و نهایتاً اُاُسپور به وجود آمده و اُاُسپور تشکیل شده ، شروع به جوانه زنی کرده و زئوسپور یا لوله تندش را تشکیل می دهد که به سرعت از لوله تندش ، اسپورانژ به وجود می آید(این نکته را نباید فراموش کرد که تنها در برخی مدلها این اتفاق روی می دهد).
خانواده پی تیوم( Pythium)  به طور معمول اسپورانژ خانواده پی تیوم ،هیف های غیرجنسی درازی داشته که ازنوک هیفهای آنها زائده ای تولیدمی شود که در محیط بیرون آزاد می شود. همچنین اووگون جداره نازکی داشته و بیشتر در دسته پارازیت های اختیاری قرار می گیرند.
جنس پی تیوم  از شاخص ترین بیماری هایی که جنس پی تیوم در ایجاد آنها نقش دارند می توان به موارد روبرو اشاره کرد : بیماریهای پوسیدگی بذر، پوسیدگی ریشه، بوته میری نشاء و بلایت پنبه ای چمن .جنس (Phytophthora )، گونه (P.infestance ) عامل بیماری مشهور بلایت دیررس سیب زمینی یا سوختگی ساقه و برگ سیب زمینی و علاوه برآن منجر به پوسیدگیهای ریشه نیز می شوند.

خانواده سفیدک داخلی( Peronosporaceae) 

اسپورانژی که در اسپورانژیوفرهای محدود شده (Determinate) رشد و نمو می یابند و از دسته پارازیتهای اجباری می باشند.

جنس عامل
جنس Plasmopara نوع P.viticola سفیدک داخلی انگور
جنس Peronospora نوع P.tabacina سفیدک داخلی تنباکو ( کپک آبی )
جنس Bremia نوع B.lactuca بیماری سفیدک داخلی کاهو
جنس Pseudoperonospora   نوع P.cubensis سفیدک داخلی کوکوربیتاسه
جنس peronosclerospora سفیدک داخلی ذرت و نیشکر بوده است و هم چنین گیاهان دیگر
جنس Sclerospora سفیدک داخلی در گیاه ارزن و بسیاری از علوفه های دیگر
خانواده زنگهای سفید (Albuginaceae) در این نوع اسپورانژیها به صورت زنجیره وار به وجود می آیند. جنس Albugo مدل A.candida سبب ایجاد زنگ سفید خاجیان هستند که اصطلاحاً کروسیفر به آنها اطلاق می شود.

قارچ های حقیقی ( True Fungi) 

قارچ هایی که میسلیوم تولید می کنند، جداره سلولی آنها شامل گلوکان (Glucan)و کتین (Chitin) است و ضمناً کلروپلاست ندارند به آنها قارچهای حقیقی اطلاق می شوند.

شاخه کیتریدیومیکوتا(Chytridiomycota) تولید زئوسپورهای تاژکدار کرده و هم چنین تاژک پسین ( Posterior Flagellium ) نیز دارند .
رده کیتریدیومیستها(Chytridiomycetes) که شامل میسلیوم دایره ای شکل یا دراز و کشیده هستند و اصلا ًجداره های عرضی در آن وجود ندارد.
جنس اولپیدیوم (Olpidium) گونه(O.brassicae) عامل انتقال ویروس گیاهی هستند و به فرم انگل روی ریشه های کلم و سایر گیاهان می زیستند.
جنس فیزودرما (Physoderma) بیماری لکه قهوه ای ذرت را ایجاد می کند.
جنس اورفلیکتیس (Urophlyctis) نوع U.alfalfa منجر به ایجاد زگیل یونجه تاجی می شود.
شاخه زیگومیکوتا (zygomycota) در اسپورانژی، اسپورهای غیر جنسی به وجود آمده که زئوسپور ندارند. زیگوسپورها (Zygospore) اسپورهای زمستان گذران بوده و ازاتصال دو سلول شبیه به یکدیگر تشکیل می شوند که به آنها ایزوگام اطلاق می شود.
شاخه زیگومیستها(Zygomycetes) شامل کپکهای نان گندرو یا پارازیت گیاهان انسان و حیوان می باشند.
راسته موکورال (Mucorales) اسپورها بدون هیچ حرکتی، به صورت غیرجنسی در یک اسپورانژ انتهایی تشکیل می شوند.
جنس ریزو پوس (Rhizopus) عامل ایجاد کپکهای نان و پوسیدگی نرم یا آبکی میوه جات وسبزیجات است.
جنس کونه فورا (C.cucrbitarum ، (Choanephora این نوع، ایجاد پوسیدگی نرم کدو می کند.
جنس موکور  (Mucor )،(Mucor mucedo) سبب کپک نان و پوسیدگی انباری میوه جات و سبزیجات می باشد.
راسته گلومال (Glomales) اکثراً به این نوع قارچ ها، ( Endomycorrhizae ) یا قارچ های درونی ریشه هم گفته می شود که به صورت همزیست با ریشه گیاه زندگی می کنند و اسپورهای شبیه کلامیدسپوری به فرم انفرادی درخاک و ریشه گیاهان هستند و اسپوروکارپ ( Sporocarp ) شامل زیگوسپور متولد می شوند. به صورت خیلی کم تولید مثل جنسی در آنها روی می دهد. به عنوان نمونه هایی از این نوع، می توان جنس های زیر را نام برد : جنس های ( Scutellospora) ، (Gigaspora)، (Acaulosporsa )،(Glomus )
شاخه آسکومیکوتا (Ascomycota) یکی از انواع قارچ های کیسه ای ،شاخه آسکومیکوتا (Ascomycota) هستند. اکثر این نوع قارچها دارای یک مرحله جنسی ( Teleomorphe) و غیرجنسی (Anamorphe) بوده و اسپورهای جنسی آسکوسپور(Ascospores) ایجاد می کنند و به صورت معمول درگروه های هشت تایی آزاد شده یا در درون اندامهای باروری غیر جنسی مثل پیکنید و آسروول متولد می شوند.
دسته آرکی آسکومیست (Archiascomycetes) گروه دیگری از قارچها هستند که تشخیص آنها، به سختی انجام می گیرد.
راسته تافرینالها (Taphrinales) سلولهای دو هسته ای آسکوژینوس ، کیسه های محتوی اسپور( Asci ) را تولید می کنند.
جنس تافرینا (Taphrina) این نوع، عامل بیماری لب شتری و پیچیدگی برگ هلو و علاوه بر آن تاول برگ بلوط  است.
رده ساکرومیست (Galactomyces) یا مخّمرها کیسه های فاقد غشاء دارند ودرآنها آسکوسپور به وجود نمی آیند. بیشتر تک سلولی هستند و جوانه زدن روش تولید مثل  آنها می باشد.
جنس گالاکتومیسس (Galactomyces) منجر به پوسیدگی ترشی مرکبات می شود.
جنس ساکارومیسس (Saccharomyces ) گونه (S.cervisiae) مخمر نان ( مایه خمیر ) است.

۳) آسکومیستهای منشعب ( Filamentous Ascomycetes) 

رده اریزیفال( Erysiphales) از آسکومیست های منشعب

کیسه های (Asci) سفیدکهای حقیقی یا سفیدکهای پودری، در اندامهای باردار شده مستور می باشند که میسلیوم و کنیدی و کُلیستوتی سیا، بر روی سطح میزبان رشد می کنند. میسلیوم و کنیدی و کُلیستوتی از نوع پارازیتهای اجباری می باشند. به چند نمونه از جنسهای رده اریزیفال که بیماری های مختلفی را ایجاد می کنند، در زیر می توان اشاره کرد:        

جنس نوع بیماری
جنس  بلومریا (Blumeria) سفیدک پودری غلات و علوفه
جنس لوی لولا (Leveillula) سفیدک حقیقی گوجه فرنگی
جنس میکروسفرا (Microsphaera) سفیدک حقیقی گل یاس
جنس اسفروتکا (Sphaerotheca) گونه (S.pannosa)  سفیدک حقیقی رُز و هلو
جنس انسینولا (Uncinula) گونه (U.necator) سفیدک حقیقی مو (انگور)
جنس پودو سفرا (Podosphaera) گونه (P.leucotricha) سفیدک حقیقی سیب

پیرنومیستها (Pyrenomycetes)  از آسکومیست های منشعب         

آسکومیستهای پریتس دار ( Ascomycetes With Prithecia ) در استروما به دو حالت متفاوت نشان داده می شوند. به فرم اعضای پریتسیا و گاهی اندام کلیستوتسیا در استروما در یک بستر هیف یا ریسه ای نرم فرو رفته اند. حتی ممکن است که آزادانه وجود داشته باشند و کیسه سلولی آسک تنها یک دیواره دارد.

راسته هیپوکرالها استروما ممکن است به رنگهای بیرنگ ، آبی ارغوانی روشن وجود داشته باشند و هم چنین  اندام آسک تخم مرغی مایل به استوانه ای منفذدار در پایان خود دارند . آسکسپورهای کدویی یا سوزنی شکل دارای یک یا چند سلول هستند که به طور معمول با فشار در محیط خارج آزاد می شوند . کنیدی از کنیدیوفرهای جنسی به وجود آمده و بعضی از آنها با تولید موادی که سمی است ، برای انسان و حیوان مشکلاتی را ایجاد می کنند و برخی مواد تنظیم کننده رشد را تولید می کنند و برخی به فرمهای پارازیت یا آنتاگونیسم قارچ های دیگر هستند . بعضی از پارازیتهای سیستمیک (اَندوفیتها) در محصولات زراعی شبیه غلات و گیاهان علوفه ای دیگر کشف شده اند و هم چنین سبب مسموم شدن حیوانات گیاهخوار نیز می شوند.
جنس Hypocrea برخی از مدلهای آن غیر جنسی یا آنامورف (Anamorphe)می باشند. . مثل گلیوکلادیم(Gliocladium) و تریکودرما(Trichoderma)به عنوان عوامل کنترل بیولوژیکی برضد بعضی از قارچهای بیماری زا  کشف شده اند.
جنس melanospora برخی از مدلهای غیر جنسی مثل فیالوفورا (Phialophora ) و گوناتوبوتریس (Gonatobotrys) پارازیت میسلیوم بیشتر از قارچهای مهم بیماری زای گیاهی به عنوان نمونه  (Ophiostoma) ،(Ceratocystis)، (Fusarium)، (Verticillim) هستند. 
جنس نکتاریا (Nectaria) موجب بیماری شانکر سر شاخه و ساقه درختان می شود.
جنس ژیبرلّا (Giberella) این نوع جنس، پوسیدگی ساقه یا طوقه گیاه ذرت و غلات ریز دانه را به همراه دارد،
جنس کلاوی سپز (Claviceps) بیماری اِرگوت چاودار که برای انسانها و حتی دامها خیلی خطرناک و سمی می باشد را این نوع جنس، به وجود می آورد.
جنس (Epichloe) این  قارچ درون سلولی علوفه ها می باشد و مرحله غیرجنسی آن  به نام (Acremonium) می باشد.
جنس بالانسیا (Balansia) این قارچ در درون سلولی علف ها و جگن یافت می شود.
جنس آتکین سونلّا (Atkinsonella) به صورت درون سلولی در علوفه و جگن نمو پیدا می کند.
جنس میریوگونوسپورا (Myriogenospora) مکانیسم عملکردی آنها به این صورت است که به فرم درون سلولی علوفه و جگن نمو می کنند.
راسته میکروآسکیل(Microascales) در آنها استروما اصلاً یافت نمی شود و اکثراً حاوی اندام پریتس به فرم استوانه ای شکل می باشند. البته بعضی از آنها کلوستوتسیا دارند ، آسکی ها در این نوع به فرم دایره ای شکل یا بیضی هستند و به صورت جدا از یکدیگر بوده و آکوسپورهای (Acospores) فوق به صورت تک سلولی در آنها یافت می شوند.
جنس سراتوسیس تیس (Creatocystis) این نوع، بیماریهای مختلفی را ایجاد می کنداز مهمترین آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد: پژمردگی درخت بلوط (C.fagacearum)، پوسیدگی ریشه سیب زمینی شیرین (C.fimbriata)، پوسیدگی قاعده آناناس (C.paradoxa)، از بین رفتن رنگ و روی سطح چوبهای قطع شده یا پدیدار شدن لکه های آبی رنگ در روی آنها و هم چنین شانکر باکتریایی درختان میوه از نوع هسته دار از جمله آلو، بادام، هلو و .. نیز به وجود آورده که اُفت کیفیت محصولات را به دنبال خواهد داشت.
راسته فیلاکورال (Phyllachorales) پریتسیا دردرون استروما به وجود آمده ، آسکی در این نوع، به فرم مستطیلی، یا اُستوانه ای شکل دارای منافذ پایانی هستند. ضمناً آسکوسپورها شکلهای گوناگونی دارند و عمدتاً به رنگ روشن یا خیلی تیره یافت می شوند.
جنس Glomerella گونه G.cingulata بیماری هایی از قبیل آنتراکنوز گردو ( Anthracnose ) که به بلاچ گردو نیز معروف است و پوسیدگی تلخ سیب. نام مرحله  آنامورفیک غیر جنسی آن (Colletorichum gloesprioides ) می باشد.
جنس Phyllachora گونه (P.graminis) سبب ایجاد لکه برگی در گیاهان علوفه ای می گردد.
راسته Ophiostomatales این راسته دارای اندام پریتسیا فاقد بافت لقاح می باشد و کیسه حاوی اسپور آن به شکل کدویی یا بیضی است.
جنس Ophiostoma) Ceratocistis سابق) گونه O.novo-ulmi این جنس در طبیعت بیماری مرگ نارون شناخته می شود. گونه های غیر جنسی (|آنامورف) آن شامل Sporothrix و Graphium می باشد.
راسته Diaporthales اندام پریتسیا در سوبسترای قارچ در قسمت بافت یا هیف قارچ تشکیل می شوند. این راسته دارای آسکی استوانه ای و دارای منافذ می باشد. آسکوسپور آن از یک یا چند جداره عرضی تشکیل شده اند که ممکن است به صورت شفاف یا به رنگ قهوه ای باشند.
جنس Diaporthe سبب ایجاد بیماری ملانوز (Melanose) در بسیاری از محصولات مرکبات (D.citri)و پوسیدگی میوه بادمجان (D.vexans)و پوسیدگی غلاف و ساقه لوبیا و سویا(D.phaseolorum) و گونه های غیر جنسی آن فوموپ سیس (Phomopsis) می باشند.
جنس Gaemanomyces گونه G.graminis سبب ایجاد بیماری خوره در غلات مانند گندم، برنج، جو و ... می شود همچنین در گیاهان علوفه ای نیز ایجاد بیماری می کند.
جنس Magnaporthe گونه M.grissea سبب ایجاد بیماری بلاست در برنج می گردد گونه های غیر جنسی (آنامورف) آن شامل Pyricularia oryzae می باشد.
جنس Cryphonectria) Endothia سابق) گونه C.parasitica سبب ایجاد بیماری بلایت در بلوط می گردد.
جنس Leucostoma (سابق Valsa) سبب ایجاد بیماری شانکر هلو و سایر درختان میوه دار می گردد.
راسته Xylariales پریتسیا تیره رنگ یا چرمی سخت بوده و در برخی مواقع در استروما جایگزین می گردد. آسکی های آن به صورت استوانه ای و یا نیم کروی می باشد و آسکوسپور آن ممکن است تک سلولی یا چند سلولی به صورت تیره یا شفاف باشد.
جنس Hypoxylon گونه H.mammatum سبب ایجاد بیماری شدید شانکر در درختان بید و تبریزی می گردد.
جنس Xylaria سبب ایجاد بیماری شانکر درختان و پوسیدگی چوب آنها می گردد.
جنس Roselinia گونه R.necatrix سبب ایجاد پوسیدگی ریشه در درختان میوه و تاکها می گردد.

Loculoascomycetes از آسکومیست های منشعب

قارچ های آسکومیست که در Loculoascomycetes قرار گرفته اند دارای الگوی رشدی هستند که در آن آسکی های جوان در یک یا چند محل در استروما قبل از جفت شدن هسته ای در دیکاریون ایجاد می شوند و ممکن است تک هسته ای یا چند هسته ای و به صورت دوجداره باشند.

راسته Dothideales این راسته از حفره هایی فاقد هیف های بارور تشکیل شده اند و از طریق منافذی در سر و انتها باز می شوند. آسکی ها به صورت بیضی و استوانه ای می باشند و آسکوسپور آنها از یک یا چند سلول و به رنگ قهوه ای و شفاف متغیر می باشد.
جنس Mycosphaerella سبب ایجاد لکه برگی در بسیاری از گیاهان نظیر لکه برگی موز (M.musicola و M.fijiensis) و لکه برگی توت فرنگی (M.fragariae) می باشد و گونه های غیر جنسی آن ممکن است Cercospora و Septoria و انواع دیگر باشند.
جنس Elsinoe سبب ایجاد بیماری اسکاب مرکبات (E.fawcetti)و بیماری آنتراکنوز انگور (E.Ampelina) و آنتراکنوز تمشک (E.veneta) می گردد.
راسته Capnodiales آسکوکارپ ها در این نوع به صورت سطحی می باشند و در سطح شبکه ای نرم، هیفهای تیره رنگی ایجاد می شوند.
جنس Capnodium سبب ایجاد کپک
راسته Pleosporales آسکی با اندامی شبه پارافیز (Pseudoparaphyse)احاطه شده و آسکوستروما در آنها متفاوت می باشد.
جنس Cochliobolus گونه های غیر جنسی آن Bipolaris یا Curvularia می باشد که باعث ایجاد لکه برگی و پوسیدگی ریشه نباتات علوفه ای می گردد.
جنس Pyrenophora گونه های غیر جنسی آن Drechslera می باشد که باعث ایجاد لکه برگی غلات و نباتات علوفه ای می گردد.
جنس Setosphaera آنامورف این جنس Exserohilum می باشد که باعث ایجاد لکه برگی غلات و نباتات علوفه ای می گردد.
جنس Pleospora آنامورف این جنس Stemphylium می باشد که باعث ایجاد کپک سیاه گوجه فرنگی می گردد.
جنس Leptosphaera آنامورف این جنس Phoma می باشد که باعث ایجاد بیماری ساقه سیاه کلم می گردد.
جنس Venturia آنامورف این جنس Spilocaea می باشد که باعث ایجاد اسکاب یا بیماری لکه سیاه سیب (V.inaequalis) و همچنین بیماری لکه سیاه گلابی (V.pyrina) می گردد.
جنس Guignardia آنامورف این جنس phyllosticta می باشد که باعث ایجاد بیماری پوسیدگی سیاه انگور می گردد.
جنس Dibotryon گونه D.morosum سبب ایجاد پوسیدگی سیاه گیلاس و آلو می گردد.

(Discomycetes   (Ascomycetes.With Apothecia از آسکومیست های منشعب

Discomycetes یک طبقه بندی از قارچ های Ascomycete به شمار می رود. آسکوکارپ این نوع به صورت فنجانی شکل می باشد که به آن آپوتسیا (Apothecia) می گویند. آسک ها در این نوع، حالت استوانه ای یا بیضی شکل دارند که همراه پارافیز پراکنده می شوند از این رو آسکوسپورهایی که تحت فشار قرار گرفته اند در محیط پخش می شوند.

راسته Rhytismales آپوتسيوم در درون يك استروما تشكيل يافته است. آسکوکارپ ها به صورت سیاه رنگ، شفاف تا قهوه ای و به شکل بیضی مانند در استروماتا تولید می شوند.
جنس Hypoderma سبب ایجاد لکه برگی در درختان کاج می گردد.
جنس Lophodermium سبب ایجاد بیماری بلایت در سوزنی برگان می گردد.
جنس Phabdocline سبب ایجاد بیماری شبه بلایت در سوزنی برگان می گردد.
جنس Rhytisma گونه R.ascerinum سبب ایجاد بیماری لکه قیری در برگ درختان افرا می گردد.
راسته Helotiales آپوتسیا فنجانی در این راسته کمی در ناحیه رأس ضخیم تر می باشد. آسکوسپورها در آن به صورت مستطیلی یا رشته ای بوده و دارای یک یا چند دیواره عرضی می باشند.
جنس Monilina سبب ایجاد بیماری پوسیدگی قهوه ای در میوه های دارای هسته می گردد.
جنس Sclerotina گونه S.Sclerotiorum سبب ایجاد کپک سفید یا پوسیدگی نرم سبزیجات می گردد.
جنس Stromatinia گونه S.gladioli سبب ایجاد بیماری پوسیدگی پیاز و گل های گلایل و زنبق می گردد.
جنس Pseudopeziza سبب ایجاد لکه قهوه ای برگ یونجه می گردد.
جنس Diplocarpon سبب ایجاد لکه سیاه در گلابی و گل رز می گردد.
جنس Sclerotinum سبب ایجاد بیماری سفیدک پیاز می گردد.

Deutromycetes از آسکومیست های منشعب

که به آن قارچهای آنامورفیک (قارچ های ناقص یا غیر جنسی) نیز گفته می شود، میسلیوم ها در این نوع از قارچ ها دارای جدار عرضی و منشعب شده می باشد که به صورت کامل رشد کرده و گسترش می یابند. بسیاری از این قارچها بطور غیرمستقیم توسط اسپور (کونیدیا یا ائیدیا) بر روی کنیدیوفر به صورت انفرادی جوانه می زنند به گونه ای که مجموعه ای از این اسپورها اندام های ویژه ای نظیر Sporodochia و Cynnemata را تولید می کنند.

اصطلاح deuteromycetes فقط برای توصیف برخی از گونه های قارچ ها مورد استفاده قرار می گیرد و از اهمیت بسیار کمی در طبقه بندی قارچ ها برخوردار است.

شاخه Basidiomycota قارچ های رشته ای است که از هیف هایی تشکیل شده است و شامل بازیدیومیستها و قارچ های خوراکی می باشد و از طریق تشکیل سلول های انتهایی بازیدیوم که معمولا دارای اسپورهای جنسی می باشد تولید مثل می کنند به این گونه اسپورها بازیدیوسپور می گویند.
شاخه سیاهکها(Ustilaginales) قارچ های سیاهک، دارای اندام های بازیدیوم با دیواره عرضی با فاقد دیواره عرضی می باشند به این بازیدیوم، پرومیسلیوم می گویند. تلیوسپورها در این گونه به صورت منفرد یا پیوسته در درون پوسته ای جمع می شوند و یا در بین اپیدرم گسسسته می گردند. تولیدمثل به واسطه الحاق اسپورها یا هیف های سازگار انجام می شود و تنها تلیوسپور و بازیدیوسپور تولید می گردند.
جنس Ustilago Ustilago maydis نوعی قارچ است که به گیاهانی مانند ذرت و نیشکر آسیب می‌رساند. روی بخش‌ های آسیب ‌دیده گیاه تاول‌ هایی ایجاد می‌ شوند که رنگ آن را نیز تغییر می ‌دهد. هسته گیاه بزرگ می‌ شود و باد می‌ کند، در نهایت کل گیاه و میوه آن به ‌مرور از بین می‌ روند.
جنس Tilletia Tilletia از جنس قارچ های سیاهک در خانواده Tilletiaceae می باشد. گونه های موجود در این جنس پاتوژن های گیاهی هستند که بر روی علف های مختلف تأثیر می گذارند. گونه Tilletia indica، باعث ایجاد کارنال بانت در گندم یا سیاهک بدبوی گندم و گونه Tilletia horrida، سبب ایجاد سیاهک مستور غلات برنج می گردد.
جنس Urocystis Urocystis نوعی از قارچ های سیاهک محسوب می گردد که حاوی پاتوژن های گیاهی است،و گونه های چمن و گیاهان دیگر را آلوده می کند. گونه U.cepulae باعث ایجاد سیاهک در پیاز می گردد.
جنس Sporisorium نوعی قارچ در خانواده Ustilaginaceae است. گونه S.sorghi سبب ایجاد سیاهک پنهان ذرت خوشه ای و گونه S.cruentum باعث ایجاد سیاهک آشکار ذرت خوشه ای می گردد.
جنس Sphaecelotheca گونه ای از قارچ بیوتروفیک در خانواده Microbotryaceae می باشد. همچنین یک پاتوژن گیاهی است که ذرت و خوشه سورگوم را آلوده به قارچ سیاهک می کند.

راسته زنگها (Uredinales) از آسکومیست های منشعب

عموماً با عنوان زنگ زدگی شناخته می شوند ، قارچ های گیاهی انگلی هستند که با تولید اسپورهای مقاوم به دیواره ضخیم به نام teliospores شناخته می شوند. تقریباً ۴۰۰۰ گونه تشکیل دهنده این گروه ، همه انگل های گیاهان بوده و به همین دلیل علت خسارت های زیاد در محصولات زراعی است.

هنگامی که اسپور زنگ زدگی به سطح یک گیاه برسد، سلول های اسپرماتیا شروع به تولید مثل رشته های هاگ گیرنده مخصوصی در اسپرماگونیا می کنند که منجر به نفوذ قارچ در گیاه می گردد. اسپورهای تشکیل شده از آن تلیوسپور، بازیدیوسپور، اسیوسپور و یورودوسپور می باشند که یورودوسپورها، اسپورهای افزایشی و پارازیت اجباری می باشند.

جنس Cronartium نوعی قارچ زنگ زده در خانواده Cronartiaceae است. آنها زنگ های ناهمگن با دو میزبان متناوب نظیر سوزنی برگان و گیاهان گلدار می باشند و خسارت قابل توجهی را ایجاد می کنند.
جنس Gymnosporangium جنس Gymnosporangium از قارچ های گیاهی ناهمگن است که بطور متناوب اعضای خانواده Cupressaceae را آلوده می کند. گونه هایی از جنس Juniperus (درخت کوهی) و اعضای خانواده Rosaceae در زیرخانواده Amygdaloideae نظیر سیب، گلابی، شاهدان، سایه زار و زالزالک دچار بیماری زنگ می گردند.
جنس Hemileia گونه Hemileia vastatrix که قبلاً با نام Uredinales نیز شناخته می شده است باعث زنگ زدگی قهوه می گردد و خسارات زیادی به مزارع حساس قهوه وارد می کند. قهوه به عنوان میزبان اجباری زنگ قهوه عمل می کند، یعنی زنگ زدگی باید برای زنده ماندن به آن دسترسی پیدا کرده و در تماس مستقیم با قهوه قرار گیرد. در حال حاضر هیچ درمانی برای آن وجود ندارد، اگرچه مزارع توانسته اند با جایگزینی مجدد مزارع آلوده به هیبریدهایی که مقاومت ژنتیکی خوبی در برابر زنگ زدگی دارند در کاهش اثر آن اقدام نمایند.
جنس Melampsora Melampsora گونه های مختلفی را شامل می شود.گونه Melampsora lini نوعی قارچ و پاتوژن گیاه است که در ایرلند یافت می شود و معمولاً به عنوان زنگ کتان شناخته می شود.
جنس Phakopsora Phakopsora pachyrhizi یک پاتوژن گیاهی است که باعث بیماری زنگ زدگی سویا و لوبیا می شود.
جنس Puccinia Puccinia نوعی قارچ است. همه گونه های این جنس پاتوژن های گیاهی واجب هستند و به زنگ زدگی شناخته می شوند. این جنس حاوی حدود ۴۰۰۰ گونه است.
جنس Uromyces Uromyces نوعی قارچ زنگ زدگی در خانواده Pucciniaceae است.Uromyces apiosporus یک پاتوژن گیاهی است که باعث ایجاد بیماری زنگ لوبیا می گردد.
راسته Exobasidiales Exobasidiales نوعی قارچ در خانواده Exobasidiomycetes است. این راسته فاقد بازیدیوکارپ و بازیدی بوده و در روی بافت پارازیت شده تولید می شود.
جنس Exobasidium Exobasidium نوعی قارچ در خانواده Exobasidiaceae است. این جنس به ویژه در مناطق معتدل شمالی توزیع گسترده ای دارد و حدود ۵۰ گونه را شامل می شود. بسیاری از گونه های این جنس، پاتوژن های گیاهی هستند که در Ericaceae رشد می کنند و باعث ایجاد گالهای برگی، گل و ساقه در برخی از گیاهان زینتی می گردد.
راسته Ceratobasidiales بازیدیوکارپ خانواده Ceratobasidiales دارای پایه های بنیادی (بدنهای میوه ای) هستند که نازک و پراکنده می باشند. بازیدی ها شامل چهار ساقه اصلی و بدون دیواره عرضی می باشند که هاگ در روی آن رشد و نمو می یابد.
جنس Thanatephorus Rhizoctonia solani یک قارچ بیماری زا گیاهی با طیف وسیعی از میزبان و توزیع گسترده می باشد. R.solani به عنوان بهترین عامل ایجاد بیماریهای مختلف گیاهی مانند پوسیدگی یقه ، پوسیدگی ریشه ، بوته میری و پوسیدگی بسیاری از میوه ها شناخته شده است و غالباً به عنوان رشد موضعی مانند روی گیاهان یا کشت وجود دارد و یک پاتوژن حاصل از خاک محسوب می شود. این پاتوژن با حمله به ریشه ها و ساقه های پایین گیاهان باعث خسارات زیادی می گردد.
راسته Typhula گونه های Typhula ساپروتروفیک هستند و بیشتر برگها، شاخه ها و مواد گیاهی را تجزیه می کنند و باعث ایجاد بیماری بلایت (کفک برفی) در گیاهان چمنی می گردند.
راسته Agaricales Agaricales، به عنوان قارچهای خوراکی شناخته می شوند. بازیدیوم در آنها بدون دیواره عرضی بوده و روی تیغه های نازک و شعاعی تشکیل می شوند. اکثر آنها از قارچ های محیط ریشه می باشند.
جنس Armillaria Armillaria از جنس قارچ های انگلی محسوب می گردد که شامل گونه های A.mellea موسوم به قارچ های عسل است که روی درختان و بوته های چوبی زندگی می کنند و ۱۰ گونه را شامل می شوند. آرمیلاریا ها عمر طولانی ای دارند و برخی از درختان جنگلی و میوه دار را تشکیل می دهند. این بیماری باعث ایجاد پوسیدگی سفید ریشه در جنگل ها و درختان میوه دار می گردد.
جنس Cirnipellis Crinipellis نوعی قارچ در خانواده Marasmiaceae می باشد. این جنس توزیع گسترده ای دارد و حدود ۶۵ گونه را شامل می شود. گونه C.pernicios باعث ایجاد بیماری جارویی شدن یا به عبارتی (جاروی جادوگر)کاکائو می گردد.
جنس Marasimius Marasmius از جمله قارچ های خانواده Marasmiaceae محسوب می گردد و حاوی ۵۰۰ گونه آگاریک است که تعداد معدودی از آن، مانند سنگ مرمر ماسمیوس ، خوراکی هستند. با این حال، بسیاری از اعضای این جنس قارچ های قهوه ای کوچک و نامطلوب هستند. تعداد زیادی از گونه ها در الگوی مشخصه حلقه پری رشد می کنند از این رو باعث ایجاد بیماری حلقه پریان در چمن می شوند.
جنس Pleurotus این قارچ سبب ایجاد پوسیدگی سفید بر روی چوب و تنه درختان می گردد.
جنس Pholiota Pholiota نوعی قارچ کوچک و متوسط و گوشتی است که در خانواده Stophariaceae وجود دارد. آنها saprobes هایی هستند که معمولا روی چوب درختان جنگلی زندگی می کنند و سبب ایجاد پوسیدگی قهوه ای چوب درختان جنگلی برگ ریز می گردند. این جنس به ویژه در مناطق معتدل توزیع گسترده ای دارد و حدود ۱۵۰ گونه را شامل می شود.
راسته Aphyllophorales Aphyllophorales نوع منسوخ شده از قارچ ها در Basidiomycota است. بازیدی در این قارچ فاقد دیواره عرضی بوده و روی هیف های پرده شکل تشکیل می شود و معمولا به صورت آستری شکل سطح حفره های کوچک را می پوشاند.
جنس Aethaliton (Sclerotium) این قارچ سبب ایجاد بیماری پوسیدگی ساقه و ریشه در بسیاری از گیاهان می گردد.
جنس Chondrostereum Chondrostereum از جمله قارچ های خانواده Cyphellaceae محسوب می گردد. گونه C.purpureum باعث ایجاد بیماری برگ نقره ای درختان می گردد.
جنس Corticium Corticium از جمله قارچهای پوستی در خانواده Corticiaceae است که باعث ایجاد بیماری نخ قرمزی چمن می گردد. طبق برآورد سال ۲۰۰۸،این جنس حاوی ۲۵ گونه گسترده است که توزیع شده اند.
جنس Heterobasidium سایر basidiomycetes، انواع مختلفی از basidia دارند که به آنها heterobasidia گفته می شود.Heterobasidiun annosum یک قارچ پایه در خانواده Bondarzewiaceae است. این بیماری مهمترین پاتوژن جنگلی در نیمکره شمالی محسوب می شود که یکی از مخرب ترین بیماری های مخروطیان به شمار می رود. بیماری ناشی از قارچ پوسیدگی ریشه نام دارد.
جنس Ganoderma Ganoderma نوعی قارچ polypore در خانواده Ganodermataceae است که شامل حدود ۸۰ گونه می باشد و در بسیاری از مناطق گرمسیری رشد می کند. این قارچ سبب ایجاد پوسیدگی ریشه و ساقه در بسیاری از درختان می گردد.
جنس Inonotus Inonotus نوعی قارچ در خانواده Hymenochaetaceae است که باعث ایجاد پوسیدگی مغز ریشهدر بسیاری از درختان زنده و غیر زنده می گردد.
جنس Postia Postia نوعی قارچ پوسیدگی قهوه ای در خانواده Fomitopsidaceae است که سبب ایجاد پوسیدگی تنه و ریشه درختان جنگلی می گردد.
جنس Poria(Phellinus) Phellinus نوعی قارچ در خانواده Hymenochaetaceae است که باعث ایجاد پوسیدگی سفید ریشه درختان و همچنین پوسیدگی آجر در ساختمان ها می گردد.
جنس Peniophora Peniophora نوعی قارچ در خانواده Peniophoraceae هستند و حاوی ۶۲ گونه می باشند.این قارچ باعث ایجاد پوسیدگی تنه و چوب سوزنی برگان می گردد.
جنس Polyporus Polyporus از جمله قارچهای poroid در خانواده Polyporaceae محسوب می گردند. این قارچ باعث ایجاد پوسیدگی مغز ریشه درختان زنده و غیر زنده می گردد.

شناسایی گونه های قارچ بیماری زا

شناسایی قارچ براساس اسپورهای تولید شده بر روی محیط صورت می گیرد. از این رو جهت شناسایی گونه های مختلف قارچ از میان ۱۰۰/۰۰۰ گونه بیماری های قارچی گیاهی می توان یک نمونه از اجزای اسپورها و اندام های تولید اسپور و همچنین خصوصیات بدنه قارچ ها یا همان میسلیوم ها را با استفاده از میکروسکوپ مرکب مورد آزمایش قرار داد. نمونه ایجاد شده را در رطوبت نگه داشته تا زمینه رشد اسپورها فراهم آید. قارچ ممکن است به طور متناوب جدا شده و بر روی محیط های مصنوعی به رشد خود ادامه دهد. به منظور شناسایی سریع قارچ ها محیط های مخصوصی را ایجاد نموده اند که زمینه رشد مخصوص به آن قارچ را ایجاد می کند.

در طبقه بندی و شناسایی قارچ ها از ویژگی های شکل، اندازه، رنگ و طریقه قرار گرفتن اسپورها بر روی هاگدانها، رنگ و شکل هاگدانها یا اندام های زایشی می توان بهره جست تا جنس آن و گونه ای که به آن تعلق دارد مشخص گردد.

مدیریت بیماری های قارچی گیاهان

یکی از روش های نوين در جهت كنترل آفات و بيماری های گياهی بويژه برای توليد محصولات ارگانیک استفاده از مواد و تركيبات طبيعی يا سبز با منشا ميكروبی و گياهی است. در اين بين نقش و اهميت تركيبات طبيعی گياهان در كنترل انواع بيماريی های گياهی از جمله بيماری های قارچی، باكتريايی، ويروسی و نماتدها بسيار بارز و برجسته می باشد. بسياری از کشورها با استفاده از فن آوری جديد تهيه و فرمولاسيون سموم غير شيميايی از جمله آفت کش های با پايه و منشا گياهی مبادرت به كنترل تلفيقی بيماری های مهم گياهی نموده اند. در حال حاضر می توان از روش های زیر جهت کنترل بیماری های قارچی استفاده نمود.

۱) همیشه گیاهان خود را بررسی کنید و به دنبال علائم بیماری‌ های قارچی به خصوص در ماههای سرد تر پاییزی و زمستانی باشید.

۲) برگهایی که لکه قارچی بر روی آنها مشاهده می گردد را هرس نماید. در صورتی که گیاه دارای شاخ و برگ های زیادی می باشد اندکی از برگهای داخلی آن را بچینید تا تا جریان هوا بین برگها برقرار شود. جریان هوای مناسب یکی از فاکتورهای مهم در مقابله با بیماری‌های قارچی است.

۳) گیاهی که دچار آلودگی قارچی شده است، باید تا حد ممکن در مکانی روشن با نور غیر مستقیم آفتاب نگهداری شود. نور کم، سرما و گردش نامناسب هوا از جمله عوامل اصلی گسترش بیماری ‌های قارچی در گیاهان می باشند.

۴) شیوه آبیاری گیاهان خود را تغییر دهید. تا حد ممکن باید برگ‌ های گیاهان آلوده خشک بمانند تا از گسترش دوباره بیماری‌ های قارچی جلوگیری شود. بسیاری از انواع قارچ‌ها در صورتی که به مدت طولانی در سطوح مرطوب قرار نداشته باشد، از بین می‌روند. بنابراین از مرطوب نگه داشتن برگ های گیاهان قارچی جلوگیری نمایید.

۵) از قارچ کش های زیر می توان بر روی برگهای خشک گیاه (رطوبت نداشته باشند) استفاده نمود.

۶) از آنجایی که هاگ‌ های فعال قارچها در نواحی  زیرین برگها و ساقه ها و بخصوص محل اتصال برگ به ساقه به صورت زنده و پنهان باقی می مانند لذا باید به این نواحی توجه ویژه ای داشته باشید. در هنگام استفاده از قارچ کش ها هر از گاهی بطری اسپری را تکان دهید تا مواد تشکیل دهنده آن از هم جدا نشوند. هر پنج تا هفت روز یک بار می توانید درمان را تکرار کنید.

۷) بهترین زمان برای استفاده از قارچ کش، اوایل صبح یا غروب است. برای سم ‌پاشی روزی را انتخاب کنید که وزش باد و بارندگی نداشته باشد.

محصولات مرتبط با مقاله
user2
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت، استفاده از سرویس reCAPTCHA گوگل مورد نیاز است که موضوع گوگل است Privacy Policy and Terms of Use.

من با این شرایط موافق هستم .