آفات کلزا و روش های دفع آنها

محتوای مقاله در یک نگاه

۱-شته مومی کلزا (Brevicoryne brassica)
۲-سوسک گرده خوار کلزا (Meligethes aeneus)
۳-سوسک برگ خوار یا سوسک منداب کلزا (Entomoscelis adonidis)
۴-سرخرطومی ساقه کلزا (Ceutorhynchus napi Gyll)
۵-کک های نباتی کلزا (Psylliodes chrysocephala)

۱-شخم عمیق و آبیاری
۲-از بین بردن علف های هرز
۳-کشت به موقع و عدم تاخیر در کاشت
۴-رعایت تناوب زراعی

یکی از عوامل محدود کننده تولید کلزا، حضور آفات متعددی در کلیه مراحل رشدی کلزا می باشد.

با توجه به افزایش جمعیت جهان و نیاز به افزایش تولید محصولات کشاورزی بویژه گیاهان روغنی که نقش بسزایی در صرفه جویی ارزی، تسریع در روند توسعه اقتصادی، امنیت و استقلال غذایی کشور به همراه دارد شناخت آفات و عوامل زیان آور در مزارع کشاورزی و بکارگیری روش هایی به منظور کنترل آنها بسیار حائز اهمیت می باشد.

شته مومی کلزا (Brevicoryne brassica)

در مزارع کلزا سـه گونـه شـته بـه نـام های Brevicoryne brassicae, erysimi Lipaphis و persicae Myzus وجود دارد که شته مومی کلم از جمله مهم ترین آنها در زراعت کلزا محسوب می گردد. تعداد جمعیت شته ها در مناطق گرم و خشک افزایش چشمگیری دارد به گونه ای که عملکرد محصول در چنین شرایطی به شدت کاهش می یابد. خسارت این آفت در مناطق شمالی و مرطوب کشور چندان زیاد نبوده و جنبه اقتصادی ندارد.

گیاه کلزا در مرحله روزت (۴ تا ۶ برگی)، تشکیل غنچه و ساقه و غلاف های اولیه به شدت به آفت شته مومی حساس است. این آفت اغلب به رنگ خاکستری یا سبز با طول حدود ۲.۵ میلیمتر می باشد. سطح بدن آنها از یک ماده مومی سفید رنگ پوشیده شده است.

علائم خسارت شته مومی کلم بر روی کلزا

آلودگی کلزا به شته مومی خصوصاً در حاشیه مزارع به وفور قابل مشاهده می باشد. معمولا شته ها به کلیه اندام های هوایی گیاه کلزا اعم از برگ، ساقه، گل ها و غلاف ها حمله کرده و با تغذیه از شیره نباتی گیاه موجب کاهش شدید رشد، ایجاد پیچیدگی بر روی برگ ها و جوانه های انتهایی، پژمردگی و خشک شدن گیاهچه ها و در نهایت تشکیل غلاف های کوتاه می گردند. علاوه بر این بر اثر فعالیت این آفت، ترشحات چسبنده عسلک بر روی اندام های هوایی ایجاد می شود که موجب تشکیل قارچ بر روی اندام های هوایی و کاهش فتوسنتز و سبزینگی گیاه می گردد.

شیوع این آفت در مناطق مختلف بسته به شرایط آب و هوایی متفاوت است. شیوع این آفت در مناطق معتدل و مرطوب و سرد و خشک (از اواخر زمستان تا اوایل بهار) و در مناطق گرم و خشک (در طول ماه های پاییز) به مراتب بیشتر بوده و خسارت قابل توجهی را متحمل می گرداند. 

نحوه دفع شته مومی در مزارع کلزا

۱) رعایت تناوب زراعی با گیاهان غیر میزبان

۲) کنترل علف های هرز

۳) کاشت زود هنگام و استفاده از ارقام زودرس

۴) استفاده از واریته های مقاوم

۵) ضدعفونی بذور با استفاده از سمومی نظیر گائوچو (به میزان ۱۲ الی ۱۴ گرم در یک کیلوگرم بذر) و کروزر (به میزان ۷ الی ۱۰ میلی لیتر در یک کیلوگرم بذر)

۶) کنترل بیولوژیک آفت با استفاده از زنبورهای پارازیتوئید، مگس های سیرفید، بالتوری ها و انواع کفشدوزک ها 

۷) استفاده از سمومی نظیر دیازینون (به میزان۱ الی ۱.۵ لیتر در هکتار) و پریمور ( به میزان ۰.۵ الی ۱ کیلوگرم در هکتار) با فاصله ۱۵ تا ۱۷ روز 

سوسک گرده خوار کلزا (Meligethes aeneus)

سوسک های گرده خوار یکی از آفات مهم کلزا محسوب می گردند که در مراحل غنچه دهی و گلدهی به گیاه کلزا حمله کرده و با تغذیه از گرده های گل موجب کاهش عملکرد محصول می گردند. سوسک های گرده خوار معمولا بیضی شکل با اندازه ای حدود ۱.۵ الی ۲.۵ میلیمتر و به رنگ سبز براق یا سیاه متمایل به آبی می باشند.

این آفت در اکثر مناطق ایران نظیر گلستان، سمنان، مازندران، تهران، آذربایجان شرقی و غربی، اصفهان، فارس و … شیوع دارد.

علائم خسارت سوسک گرده خوار کلزا

معمولا آلودگی در حاشیه مزارع بیشتر از داخل مزارع می باشد. در حال حاضر خسارت این آفت در کلزاهای دیر کاشت به دلیل مصادف شدن دوره گلدهی آنها در اوایل یا اواسط اردیبهشت ماه و همزمان با سرمای هوا و کوتاه بودن طول دوره گلدهی آنها بسیار قابل توجه بوده است.

این آفت با ایجاد سوراخ هایی بر روی غنچه ها باعث چروکیده شدن و یا پوسیده شدن غنچه ها می گردد. چنانچه غنچه ها کوچک باشند در اثر حمله این آفت به کلی از بین می روند. در صورتیکه خسارت جزئی باشد غنچه ها ممکن است به غلاف دهی برسند که در این صورت نیز غلاف های تشکیل شده به صورت پیچیده و بد شکل در می آیند. این آفت نیز در شرایط گرم و آفتابی به سرعت گسترش یافته و تمام سطح مزرعه را آلوده می نماید.

مرحله غنچه دهی مرحله گلدهی

نحوه دفع سوسک گرده خوار در مزارع کلزا

۱) بکارگیری زنبورهای خانواده Scoliidae  به عنوان دشمنان طبیعی این آفت در کنترل آن موثر می باشند. همچنین نماتدها و عوامل بیماری زای قارچی در کاهش جمعیت سوسک گرده خوار کلزا نقش مهمی دارند.

۲) استفاده از سموم کشاورزی جز در موارد ضروری توصیه نمی شود. لذا در موارد لزوم باید از سمومی که روی زنبورهای عسل و حشرات گرده افشان  اثر کشندگی کمتری دارند نظیر فوزالون به میزان ۲.۵ لیتر در هکتار و یا آندوسولفان به میزان ۳- ۳.۵ لیتر در هکتار استفاده نمود. سمپاشی باید در هنگام شب و با استفاده از سموم ضربه ای انجام گیرد.

سوسک برگ خوار یا سوسک منداب کلزا (Entomoscelis adonidis)

این آفت در مرحله روزت، بیشترین خسارت را در مزارع کلزا ایجاد می کند. این آفت با تغذیه از برگ های گیاه موجب کاهش مقاومت در برابر سرما و همچنین کاهش عملکرد دانه می گردد.

نحوه دفع سوسک منداب در مزارع کلزا

۱) شخم عمیق و آبیاری مناسب

۲) رعایت تناوب زراعی با گیاهان غیر میزبان

۳) از بین بردن علف های هرز

۲) استفاده از حشره کش هایی نظیر دیازینون (به میزان ۲-۱/۵ لیتر در هکتار)، فوزالن (به میزان ۳-۲ لیتر در هکتار)،کلرپیریفوس (به میزان ۲/۵-۲ لیتر در هکتار)

سرخرطومی ساقه کلزا (Ceutorhynchus napi Gyll)

یکی دیگر از آفات مهم کلزا، سرخرطومی ها می باشد. یک گونه از سرخرطومی ها به نام Scopoli coerulescens Baris اغلب در مزارع کلزای استان گلستان دیده شده است. سرخرطومی ها حشراتی به طول ۳-۴ میلیمتر و به رنگ خاکستری متمایل به سفید می باشند. این حشرات دارای خرطومی بلند و خمیده بوده که به واسطه آن سوراخ هایی بر روی ساقه و غلاف ها ایجاد می کنند.

علائم خسارت سرخرطومی ساقه کلزا

این آفت در اواسط فصل پاییز تا زمستان بر روی دمبرگ و قسمت های تحتانی ساقه شروع به تخم گذاری می کند. لاروها پس از خروج از تخم، از بافت های گیاه تغذیه می کنند و موجب خسارت قابل توجهی در سطح مزرعه می گردند. بوته های کلزا در اثر فعالیت تغذیه ای لاروها در داخل بافت گیاه به تدریج ضعیف شده، غلاف های کمتری تشکیل و عملکرد محصول به شدت کاهش می یابد.

نحوه دفع سرخرطومی ساقه در مزارع کلزا

۱) کشت به موقع و عدم تاخیر در کاشت

۲) استفاده از حشره کش هایی نظیر کلرپیریفوس %۸ .EC40 به میزان ۲ لیتر در هکتار، تیاکلوپراید(بیسکایا( %OD24  به مقدار ۳۰۰ میلی لیتر در هکتار، ایمیداکلوپراید%SC35  یک لیتر در هکتار، سایپرمترین%EC40 به مقدار ۲۰۰ میلی لیتر در هکتار با حداقل آب مصرفی ۳۰۰ لیتر در هکتار

کک های نباتی کلزا (Psylliodes chrysocephala)

دو گونه از مخرب ترین کک های نباتی نظیر Phyllotreta corrugata و Psylliodes cuprea بیشترین فراوانی را در مزارع کلزا دارند. این آفت معمولا به عنوان سوسک کک ساقه کلم نیز شناخته می شود و در بسیاری از مناطق ایران نظیر گلستان، مازندران، گیلان، زنجان، خوزستان و مرکزی شیوع دارد. کک ها حشراتی به طول ۲-۳ میلیمتر بوده و در رنگ های مشکی، سبز، قهوه ای یا آبی تیره یافت می شوند.

علائم خسارت کک های نباتی کلزا 

این آفت در اوایل پاییز و در مرحله رشد اولیه گیاه (۲ تا ۴ برگی) از گیاهچه ها تغذیه کرده و موجب مشبک شدن آنها می گردد. چنانچه این آفت تحت شرایط آب و هوایی گرم و آفتابی قرار گیرد موجب خسارت قابل توجهی در سطح مزرعه می گردد.

نحوه دفع کک نباتی در مزارع کلزا

۱) از بین بردن بقایای گیاهی آلوده

۲) رعایت تناوب زراعی

۳) آبیاری به موقع مزارع

۴) عدم تاخیر در کاشت

۴) ضدعفونی بذر با حشره کش سیستمیک گائوچو به نسبت ۸ تا ۱۲ گرم در هر کیلوگرم بذر

۵) استفاده از سمومی نظیر دیازینون Ec60% (به میزان ۱ الی ۱.۵ لیتر در هکتار) و کنفیدور Sc35% (به میزان یک لیتر در هکتار)

کرم برگ خوار پنبه بر روی کلزا (Spodoptera littoralis)

کرم برگخوار پنبه یا پرودنیا یکی از آفات مهم کلزا می باشد که به نام های لهه یا رهه نیز شناخته می شود. کرم برگخوار پنبه معمولا از اوایل آبان ماه تا نیمه آذر ماه همزمان با جوانه زنی کلزا، به گیاه حمله می کند. این آفت در مناطق گرمسیری بویژه در خوزستان و مناطق جنوبی کشور انتشار دارد.

حشره کامل پروانه ای به طول ۱۰ الی ۲۰ میلیمتر و به رنگ قهوه ای روشن با بال هایی دارای حاشیه های نامنظم می باشد. این حشره زمستان را به صورت شفیره در خاک سپری می کند. شفیره ها اغلب به طول ۱۸ الی ۲۰ میلیمتر و به رنگ قهوه ای می باشند.

شفیره کرم برگ خوار پنبه
لارو کرم برگ خوار پنبه
حشره کامل کرم برگ خوار پنبه
Previous
Next

علائم خسارت کرم برگ خوار پنبه بر روی کلزا

لاروهای این آفت اغلب فعالیت شبانه داشته و از بافت های گیاه (برگ ها، طوقه و جوانه مرکزی) تغذیه کرده و موجب مشبک شدن آنها می گردد. این لاروها در هنگام روز در زیر کلوخه ها پنهان می شوند. با این وجود در تراکم بالا و در روزهای ابری و مرطوب نیز شاهد فعالیت لاروها در روز می باشیم. این آفت قادر است در مدت زمان کوتاهی باعث ایجاد خسارت قابل توجهی در سطح مزرعه گردد. در صورت شدید بودن خسارت، تنها رگبرگ اصلی باقی می ماند.

نحوه دفع شب پره برگ خوار کلزا

۱) جمع آوری و از بین بردن بقایای گیاهی آلوده

۲) شخم عمیق پس از برداشت محصول

۳) استفاده از حشره کش دروسبان به میزان ۱ لیتر در هکتار یا دیازینون به میزان ۱.۵ لیتر در هکتار

لیسک کلزا

یکی از آفات مهم در مرحله رویشی کلزا، لیسک ها می باشند. این آفت اغلب در حاشیه مزارع و نواحی سایه که دارای رطوبت بالایی می باشد به صورت متراکم یافت می شود. اگرچه این آفت در اوخر زمستان نیز قابل مشاهده می باشد با این حال خسارت آن در مراحل اولیه رشد گیاه به مراتب بیشتر است. لیسک ها معمولا به رنگ خاکستری یا قهوه ای مایل به نارنجی بوده و اندازه آنها بین ۱ الی ۱۵ سانتی متر متغییر می باشد.

این آفت با تغذیه از برگ های اولیه و برگ های لپه ای باعث ایجاد خسارت چشمگیری در سطح مزرعه می شود.

نحوه دفع لیسک ها در مزارع کلزا

۱) از بین بدن علف های هرز حاشیه و داخل مزارع

۲) استفاده از طعمه مسموم متالدهاید به میزان ۳-۴ کیلوگرم

۳) از بین بردن بقایای گیاهی باقیمانده از محصول قبل

مینوز برگ کلزا (liriomyza trifolii burgess)

این آفت از دیگر آفات مهم در مزارع کلزا محسوب می گردد که به نام های معدنچی برگ و مینوز مارپیچی آمریکایی نیز شناخته می شود. بیشترین خسارت این آفت در مرحله ظهور غلاف ها می باشد. لاروهای این آفت با تغذیه از پارانشیم برگ و ایجاد لکه های مارپیچ بر روی برگ ها موجب کاهش کلروفیل و سبزینگی گیاه و در نتیجه کاهش میزان عملکرد محصول می گردد.

نحوه دفع مگس مینوز کلزا

۱) رعایت تناوب زراعی با گیاهان غیر میزبان

۲) استفاده از واریته های مقاوم

۳) کنترل مکانیکی با استفاده از کارتهای زرد با طول موج ۵۹۵ نانومتر به صورت افقی کمی بالاتر از وسط بوته ها، تله های فرمونی، قراردادن سینی های پلاستیکی آغشته به چسب در زیر بوته ها به منظور جمع آوری شفیره های مگس مینوز

۴) استفاده از سمومی نظیر کلرپیرفوس EC40.8% مقدار ۲ تا ۲.۵ لیتر در هکتار 

محصولات مرتبط با مقاله
ویدی کالا
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت، استفاده از سرویس reCAPTCHA گوگل مورد نیاز است که موضوع گوگل است Privacy Policy and Terms of Use.

من با این شرایط موافق هستم .